Lieve lezer(essen)s van mijn wandelavonturen,
Geen wandelavontuur? Nee, dat is het slechte nieuws. Nu het goede nieuws: hier volgt een reisverslag van ons bezoek aan het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden
Reisverslag bezoek aan het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden
Zondag 15 februari 2026
Zondag 15 februari 2026
Leiden
Waar las ik dat ook alweer? In elk geval is er de tentoonstelling ‘Discovering Ancient Egypt’ in het RMO in Leiden. We moeten snel zijn, hoewel, de tentoonstelling is wegens succes verlengd t/m 3 mei. Aangezien Egypte voor mij toch wel een ‘dingetje’ is, wil ik deze tentoonstelling graag bezoeken.
Maar eerst de situatie in Israël (Gaza), Iran en Oekraïne.
Wilt u meteen naar het reisverslag, klik dan op pagina 2.
Israël wil vrede – maar wordt niet geaccepteerd
Datum: 13 februari 2026
Bron: E.J. Bron
Auteur: Rob Kern
Israël wil geen permanente oorlog. Het wil wat elk normaal land wil: veiligheid, erkenning en vrede. Toch wordt het bestaan van de Joodse staat in delen van de Arabische en islamitische wereld nog steeds gezien als een vernedering. Niet alleen als een grenskwestie, maar als een kwestie van identiteit én geloof. Dat is de kern van het conflict.
Het conflict is niet uitsluitend territoriaal. Het raakt aan religieuze narratieven, historische trauma’s en het gevoel van verlies van hegemonie. De oprichting van Israël in 1948 werd door velen ervaren als een geopolitieke nederlaag, maar ook als een religieuze en culturele breuk.
De religieuze dimensie maakt het conflict complexer. Jeruzalem is niet alleen een stad, maar een heilige plaats voor joden, christenen en moslims. Voor het jodendom is het de plaats van de Tempel. Voor de islam is het de plek van Al-Aqsa. Wanneer een conflict een religieuze lading krijgt, wordt compromis moeilijker. Dan gaat het niet meer om land alleen, maar om geloof en identiteit.
Israël is een democratische rechtsstaat met vrije verkiezingen, onafhankelijke rechtspraak en een pluriforme samenleving. Maar acceptatie van zijn bestaansrecht blijft in delen van de regio problematisch — niet vanwege wat Israël doet, maar vanwege wat het ís.
Met de Abraham-akkoorden kwam er een strategische verschuiving.
In 2020 normaliseerden de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein hun relaties met Israël. Voor het eerst kozen Arabische staten openlijk voor samenwerking zonder dat het Palestijnse vraagstuk eerst volledig opgelost was.
Deze doorbraak kwam mede tot stand onder de regering van Donald Trump.
Door diplomatieke druk, onderhandelingen en veiligheidsgaranties werd een nieuwe realiteit gecreëerd. Of men hem waardeert of niet — hij forceerde een geopolitieke verschuiving die jarenlang onmogelijk leek.
De grootste blokkade voor regionale stabiliteit blijft het regime in Iran. De ayatollah’s exporteren instabiliteit via Hezbollah, Hamas en andere milities. De vijandigheid tegenover Israël is niet slechts politiek, maar ideologisch verankerd.Tegelijk groeit binnen Iran de onvrede. Protesten tegen onderdrukking en religieuze dwang tonen dat het regime geen vanzelfsprekende legitimiteit meer heeft. Mocht het regime verdwijnen of fundamenteel veranderen, dan verandert het hele geopolitieke landschap van het Midden-Oosten.
Als ook Saoedi-Arabië volledige normalisatie met Israël zou aangaan, wordt de psychologische barrière in de regio definitief doorbroken. Dan verschuift het conflict van existentiële strijd naar politieke onderhandeling.
De vraag is niet of Israël vrede wil. De vraag is of de regio bereid is Israël te accepteren — als blijvende realiteit.
Wanneer identiteit niet langer bedreigd wordt door het bestaan van de ander, ontstaat ruimte voor vrede. En als Iran ooit een andere koers vaart, als de Abraham-akkoorden zich uitbreiden, dan kan vrede tussen Israël en steeds meer Arabische landen werkelijkheid worden.
Amerikaanse aanval of niet, de geest van geweld lijkt uit de fles in Iran
Auteur: Matthijs le Loux
Datum: 2 feb 2026
Bron: Nu.nl
Terwijl een machtige Amerikaanse armada zich verzamelt in de Golf van Oman, blijven de VS en Iran in gesprek. Maar zelfs als het regime in Teheran een Amerikaanse aanval weet te voorkomen, wordt het in eigen land bedreigd zoals nooit tevoren.
Een bron binnen de Iraanse regering zei maandag tegen staatspersbureau Fars dat de Iraanse president Masoud Pezeshkian opdracht heeft gegeven om directe onderhandelingen met de Verenigde Staten te openen over het Iraanse nucleaire programma.
Egypte, Turkije en Qatar treden op als bemiddelaar en hebben een ontmoeting geregeld tussen Donald Trumps vredesgezant Steve Witkoff en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi. Die moeten elkaar vrijdag treffen in de Turkse hoofdstad Ankara. Amerikaanse bondgenoten in de regio maken zich zorgen over een nieuwe geweldsuitbarsting, maar zullen voorlopig met die onzekerheid moeten leven.
‘We kunnen hen niet vertellen wat het plan is’, zei de Amerikaanse president Trump eind vorige week.
Intussen waarschuwt Israël, een andere medestander van Washington, juist dat Iraanse onderhandelaars zullen proberen de VS te misleiden. Dat meldde het Israëlische N12 News maandag. Helemaal onverwacht is die scepsis niet: de Israëlische regering is fel tegen een nieuw kernakkoord met Iran. Premier Benjamin Netanyahu zou liever zien dat de Amerikanen een grootscheepse aanval lanceren om het Iraanse regime omver te werpen.
Terwijl er wordt gepraat, hangt de naderende Amerikaanse armada zwaar boven de markt. Het vliegdekschip USS Abraham Lincoln en zijn escorteschepen kwamen vorige week aan in de Golf van Oman.
Verschillende andere oorlogsschepen zijn nog onderweg. Ook de militaire aanwezigheid op andere plekken in de regio, zoals op Amerikaanse basissen in bevriende landen, wordt opgeschroefd.
Trump heeft twee eisen voor het regime in Teheran: dat het alle activiteiten rond kernenergie staakt en dat het geen demonstranten meer doodschiet.
Khamenei waarschuwt voor ‘regionale oorlog’
‘De Amerikanen moeten weten dat als ze een oorlog beginnen, het dit keer een regionale oorlog zal zijn’, zei de Iraanse hoogste leider, ayatollah Ali Khamenei, zondag op een bijeenkomst in Teheran, meldde staatspersbureau Tasnim. De VS wil Iran ‘verslinden’, aldus Khamenei.
Trump reageerde later die dag op de waarschuwing van de ayatollah. ‘Natuurlijk zegt hij dat. Maar wij hebben de grootste, krachtigste schepen ter wereld en die zijn heel dichtbij, nog maar een paar dagen. Hopelijk kunnen we een deal sluiten. Komt er geen deal, dan komen we erachter of hij gelijk had.’
Dat wil niet zeggen dat Trump er zelf al helemaal uit is. De Amerikaanse president is door zijn militaire adviseurs voorzien van een uitgebreide verzameling mogelijke acties, van symbolische luchtaanvallen tot regimeverandering. Ingewijden uit het Witte Huis zeggen dat hij nog niet heeft besloten wat de VS zal doen als de onderhandelingen met Iran mislukken.
Tijdens de recente protesten in Iran waarschuwde Trump het regime in Teheran dat de VS zou ingrijpen als er op burgers werd geschoten. Hij spoorde de demonstranten aan om vol te blijven houden. ‘Hulp is in aantocht’, beloofde hij op 14 januari. Amerikaanse media meldden dat de president op dat moment weinig militaire middelen tot zijn beschikking had om die belofte waar te maken. De Abraham Lincoln voer bijvoorbeeld nog in de Zuid-Chinese Zee.
Regime laat families betalen voor kogels die hun geliefden doodden
Volgens het Iraanse regime hebben de recente protesten het leven gekost aan 3.117 mensen. Deskundigen en activisten beschouwen dat als een grove onderschatting. Mensenrechtenorganisaties hebben al vastgesteld dat meer dan 6.500 mensen zijn gedood en proberen de overlijdens van 17.000 anderen te bevestigen. De hoofdredactie van Iran International, een in het Verenigd Koninkrijk gevestigde televisiezender van de Iraanse oppositie, zegt een vertrouwelijk rapport van het Iraanse regime te hebben ingezien.
Daarin zouden 36.500 dodelijke slachtoffers worden gemeld.
In de begindagen van de protesten, eind december vorig jaar, toonde het regime in Teheran nog enig begrip voor de demonstranten. Nu worden zij alleen nog maar weggezet als ‘terroristen’ en ‘Israëlische agenten’. Vernedering wordt op vernedering gestapeld. Familieleden die de lichamen van gedode demonstranten willen ophalen, moeten eerst betalen voor de kogels die een einde aan het leven van hun geliefde maakten.
Uitvaarten vinden plaats onder streng toezicht van de autoriteiten.
Soms gaat de hardvochtigheid zelfs aanhangers van het bewind te ver. Op een staats televisiezender kwam een presentator recent met een ‘prijsvraag’ over de gedode demonstranten: ‘Wat denkt u, in welk type koelkast bewaart de Islamitische Republiek de lijken?’ De mogelijke antwoorden: ‘side-by-side koelkast’, ‘ijsmachine’, ‘supermarktvriezer’ en ‘ik ben ijsverkoper, verpest mijn onderneming niet’. Als reactie schreef een conservatieve journalist: ‘Willen we dat mensen weer de straat opgaan?’ De directeur van de zender werd de laan uitgestuurd.
Meer geweld in Iran lijkt onvermijdelijk
Amerikaanse aanval of niet, meer geweld lijkt onvermijdelijk in Iran. Ondanks een voortdurende internetblokkade wordt steeds duidelijker dat de diepe rouw over het dodental van de protesten vergezeld gaat met een nog diepere woede. Die beperkt zich niet tot traditionele tegenstanders van het regime. The Economist hoorde dat zelfs aanhangers van Mahmoud Ahmadinejad, een aartsconservatieve oud-president, zich loyaal verklaren aan het Iraanse koningshuis. ‘Eén mullah (geestelijke, red.) per lantaarnpaal’, zou een van hun strijdkreten zijn.
In relatief afgelegen Iraanse provincies zoals Lorestan en Ilam, waar de demonstraties en hun dodelijke onderdrukking het heftigst lijken te zijn geweest, blijft de onrust ook borrelen. Leden van traditionele stammen die nog een belangrijke rol spelen in die regio’s zijn het eens met de monarchisten die het koninkrijk willen herstellen: het regime in Teheran heeft duidelijk gemaakt dat het alleen met wapens kan worden bestreden.
Defensie-expert Ko Colijn over dodelijk getreuzel van Rusland in Oekraïne
Auteur: Ko Colijn
Datum: 1 feb 2026
Bron: www.nu.nl
Defensie-expert Ko Colijn voorziet Nederlanders al vijftig jaar van duiding bij gewapende conflicten. Dit keer bespreekt hij de patstelling waarin Oekraïne en Rusland zich bevinden. Door getreuzel aan de onderhandelingstafel vallen nog altijd onnodig veel slachtoffers.
De vredesbesprekingen (over welke vrede eigenlijk precies?) gaan de zoveelste ronde in. Elke keer worden ze constructief genoemd, maar we moeten een paar dingen niet vergeten.
De ’24 uur’ die wannabe Nobelprijswinnaar Donald Trump nodig zei te hebben om de oorlog te beëindigen, duren inmiddels al een jaar. In die tijd was hij het vaker eens met Vladimir Poetin dan met Volodymyr Zelensky.
De jongste hype is dat de Verenigde Staten eindelijk bereid zouden zijn de veiligheid van Oekraïne te garanderen. Dan moet Oekraïne wel de volledige Donbas aan Rusland afstaan, dus ook de gebieden die het nu nog in handen heeft. Militair gezien lijkt dat onmogelijk en Trump zal zich er niet aan houden.
Zelensky zal in ruil daarvoor op zijn minst een neutrale bufferzone, wat veiligheidstroepen en een EU-lidmaatschap eisen. Poetin zal daar vervolgens weer njet tegen zeggen.
Oorlog blijft ongekend veel mensenlevens kosten
Poetin heeft zichzelf overschat. Afgelopen zomer zwoer hij het Oekraïense verzet nog voor deze winter te kraken. Maar zijn landoffensief is vastgelopen, ten koste van 30.000 soldaten per maand. En als het aan Oekraïne ligt, worden dat er spoedig 50.000.
Een recent rapport van het Center for Strategic and International Studies voorspelt dat de oorlog in het voorjaar zijn twee miljoenste slachtoffer zal eisen. Daar staat een terreinwinst van ongeveer 1,5 procent sinds begin 2024 tegenover voor de Russen.
In een ronkende kersttoespraak claimde Poetin de totale eindoverwinning en het oprukken op alle fronten. De prijs die Rusland betaalt is wel ongekend hoog. De oorlog kostte het land sinds februari 2022 al 320.000 doden en ruim 900.000 gewonde soldaten die niet meer kunnen vechten. Een duister record sinds de Tweede Wereldoorlog.
Oekraïne betreurt ondertussen 140.000 doden en ruim 500.000 gewonden. Het land maakte afgelopen maandag bekend dat het nu wat hen betreft een echte drone-oorlog is geworden. Russische doelen worden voor 80 procent bestookt met drones en voor de rest met ‘ouderwetse’ middelen zoals tanks en kanonnen.
Beide partijen hebben elkaar in houdgreep
De situatie zit al langer in een patstelling. Naast niet-veroverde gebieden in de Donbas claimt Rusland af en toe ook Odessa, wat het zelf Novorossiya (Nieuw-Rusland) noemt. Daarmee zou Oekraïne een binnenstaat worden, zonder kustlijn of havens. Het land zal daar nooit mee akkoord gaan.
Oekraïne moet zuinig met zijn vermogens omgaan, maar kan elk doel in het grote Rusland aanvallen. Het heeft intussen het sterkste traditionele leger van Europa. Dat klinkt nogal cynisch, maar Oekraïne is door oorlogservaring niet meer alleen een vragende partij.
Het land heeft drone-kennis ontwikkeld die het Westen nodig heeft. Sinds kort maakt Oekraïne de Flamingo-kruisraket, die geen gelijke heeft qua bereik (500 kilometer) en vernietigingskracht. Update: volgens mij heeft de Flamingo een bereik van 3.000 kilometer!).
Beide landen hebben alle reden om een eind te maken aan deze oorlog. Maar Rusland treuzelt met het nemen van besluiten over de onderhandelingen. Poetin krijgt verkeerde info. Alleen Russische bloggers vertellen hem soms de waarheid.
De kliek om de Russische president heen lijkt te denken dat een alles-of-nietscampagne wellicht nog tot een overwinning kan leiden. De geschiedenis kan hun leren dat terreurbombardementen de wil van de bevolking niet breken. Het enige wat ze tot gevolg hebben, is het ontmaskeren van de uitvoerder ervan als moorddadig en onrechtvaardig.
Islamisme bespreken: noodzaak in plaats van taboe
Auteur: Prof. dr. David Pinto
Datum: 31 januari 2026
Bron: https://sta-pal.nl/2026/01/islamisme-bespreken-noodzaak-in-plaats-van-taboe/
De term ‘radicale islam’ suggereert dat er ook een niet‑radicale variant bestaat, terwijl het overgrote deel van het hedendaagse terrorisme expliciet teruggrijpt op islamitische bronnen en motieven. Het is daarom zinvoller te spreken over islamisme: een ideologie die religieuze taal inzet om politiek geweld, dominantie en onderwerping te legitimeren.
Wie dit probleem niet onder ogen wil zien, verwart tolerantie met ontkenning en draagt bij aan een groeiend veiligheidsrisico voor de samenleving als geheel. Tegelijk blijft open, eerlijke discussie hierover in westerse samenlevingen opvallend taboe.
Islamisme als ideologie en veiligheidsprobleem
Islamisme kan worden omschreven als een totalitaire ideologie die religieuze voorschriften verheft tot politiek project en die geweld legitimeert als middel om een theocratische orde te vestigen. De grote aanslagen van de laatste decennia – van 9/11 tot Bataclan, Charlie Hebdo, Boko Haram, Islamitische Staat en Hamas – zijn niet los te zien van deze ideologie, die zich beroept op Koran, Hadith en latere juridische tradities als bron van legitimatie. Dit geweld is geen randverschijnsel: wereldwijd opereren tientallen islamistische terreurorganisaties die zich expliciet beroepen op ‘heilige’ teksten. De conclusie ligt voor de hand: islamitisch geïnspireerd terrorisme is niet beperkt tot één marginale sekte, maar vormt een breed en structureel fenomeen.
Daarmee is islamisme een reëel veiligheidsprobleem, niet een irrationele fobie. Angst voor terrorisme dat zijn inspiratie ontleent aan islamistische bronnen is, zeker na decennia van aanslagen, geen psychische stoornis maar een rationele reactie op aantoonbaar gevaar. Wie deze dreiging bagatelliseert, gijzelt het debat met de beschuldiging ‘islamofobie’ en maakt zo een volwassen, democratische omgang met dit vraagstuk vrijwel onmogelijk.
Vrijheid van godsdienst is niet onbeperkt
In een democratische rechtsstaat bestaat vrijheid van godsdienst, maar geen onbeperkt recht op het uitdragen van een ideologie die geweld, haat en ondermijning van de rechtsorde bevordert. In de Nederlandse Grondwet wordt vrijheid van godsdienst expliciet begrensd waar openbare orde, veiligheid en verkeer in het geding zijn; de wetgever mag regels stellen ter bescherming van deze belangen. Het is daarom zowel naïef als gevaarlijk om een ideologie die geweld legitimeert te behandelen als een gewone religieuze uitingsvorm die per definitie gevrijwaard is van kritiek of beperking.
Tegenover het toenemende zelfbewustzijn en de soms agressieve assertiviteit van islamistische groepen reageert een deel van de westerse samenleving juist met aanpassing en toegeven. Kerst wordt hernoemd tot ‘feest’, scholen organiseren verplichte moskee-bezoeken en er ontstaat druk om christelijke feestdagen in te ruilen voor islamitische. Dit alles met nu nog maar 6% moslims in Nederland! Dat is geen tolerantie, maar onderwerpingsgedrag: door uit angst of schuldgevoel steeds verder te schuiven, verzwakt de liberale samenleving haar eigen kernwaarden.
Het taboe op debat over islamisme
Een kernprobleem is het taboe op inhoudelijk debat over islamisme. Voor moslims geldt religieuze kritiek als verboden, maar de vraag is waarom niet‑moslims in vrije samenlevingen dat zelfcensuur-mechanisme overnemen. Als westerse samenlevingen met een relatief kleine moslimminderheid zichzelf verbieden kritisch over islamisme te spreken, brengen zij hun eigen vrijheid van meningsuiting en onderzoek zwaar in het geding. Zelfopgelegde zwijgplicht is geen respect, maar capitulatie.
Een open samenleving moet kunnen doen wat zij met andere ideologieën ook doet: analyseren, bekritiseren, nuanceren en weerleggen. Dat geldt voor communisme, fascisme, nazisme en hedendaagse extreem‑linkse of extreem‑rechtse stromingen, en dient net zo goed te gelden voor islamisme. Intellectuele eerlijkheid vereist dat religie niet als schild wordt gebruikt om een politieke ideologie aan kritiek te onttrekken.
De stichterfiguur: Jezus en Mohammed vergeleken
Het christendom is historisch geworteld in de figuur van Jezus, die in de canonieke evangeliën optreedt als morele leraar en geweldloosheid predikt, inclusief het radicaal klinkende gebod de andere wang toe te keren.
Deze figuur, hoe verschillend ook geïnterpreteerd, wordt door christelijke tradities doorgaans gezien als normatief voorbeeld van barmhartigheid en naastenliefde.
De uitgangspositie van de religie is daardoor intrinsiek pacificerend in morele termen, ook al hebben christenen deze norm regelmatig geschonden.
Bij Mohammed ligt dit wezenlijk anders. De biografische traditie en de Hadith beschrijven hem niet alleen als religieus leider, maar expliciet als politiek en militair aanvoerder.
Hij voerde veldtochten, sloot verdragen, brak ze, onthoofde (Joodse) tegenstanders en maakte vrouwen uit de overwonnen groepen tot slaven en concubines. In diverse overleveringen wordt melding gemaakt van seksuele relaties met (minderjarige) vrouwelijke krijgsgevangenen, zoals Maria al‑Qibtiyya en Rayhana bint Zayd, zonder dat daar een huwelijksvorm aan voorafgaat; vrouwen verschijnen daar als oorlogsbuit.
Deze tradities worden door vele moslimgeleerden als authentiek beschouwd en dienen, zeker in salafistische en jihadistische kringen, als praktisch model, hetgeen ook bij de pogrom van 7 oktober 2023 is gebeurd.
Dat roept onvermijdelijk de vraag op welke normatieve status aan Mohammed toekomt. Wanneer hij in de bronnen optreedt als ongeletterde, hardvochtige en wraakzuchtige krijgsleider die onthoofdingen, slavernij en seksueel bezit van vrouwen legitimeert, is dat moeilijk te verenigen met het morele begrip ‘profeet’ zoals gebruikt in joods‑christelijke en humanistische tradities.
Dat spanningsveld wordt in hedendaagse apologetiek vaak weggemasseerd, maar het verdwijnt niet en is cruciaal om de aantrekkingskracht van islamisme te begrijpen.
De rol van Ka’ab en de ‘geleende’ verhalen
De islamitische traditie kent figuren als Ka’ab al‑Ahbar, een Jemenitische jood die joodse verhalen aan Mohammed vertelde. Vertellingen over vasten, bidden en verzoendag zijn in sommige versies via zulke tussenpersonen in de islamitische praktijk terechtgekomen.
In die lezing heeft Mohammed bestaande joodse en Bijbelse verhalen en rituelen overgenomen en omgevormd: waar joden één dag per jaar vasten op Grote Verzoendag, legt de islam een hele maand vasten op; waar er sprake is om op die dag vijf keer te bidden, wordt in de islam vijfmaal daags bidden tot norm.
Volgens prof. Mordechai Kedar en andere kenners van de islamgeschiedenis weerspiegelt dit een patroon: elementen uit joodse en christelijke tradities worden aangepast, geherformuleerd en in een nieuw, meer totalitair kader geplaatst. De Koran zelf maakt ervan melding dat Mohammed ‘oude verhalen’ verkondigt: op meerdere plaatsen wordt verwezen naar ‘asatir al‑awwalin’, de verhalen van de ouden, die als verwijt aan hem worden gericht.
De vergiftiging in Khaybar: profeet of gewone sterveling?
Een illustratieve casus is de bekende Hadith over de vergiftigde schapenschouder na de verovering van Khaybar. Diverse authentieke overleveringen in Sahih Muslim en Sahih al‑Bukhari melden dat, na de verovering van de joodse nederzetting, een joodse vrouw Mohammed een met gif doordrenkt [stuk] schapenvlees presenteerde, waarop hij at en vervolgens zijn metgezellen beval te stoppen toen het vlees ‘hem informeerde’ dat het vergiftigd was. In sommige versies verklaart Mohammed dat dit gif uiteindelijk zijn dood zal veroorzaken; in andere versies wordt beweerd dat hij door goddelijke bescherming niet onmiddellijk stierf.
Voor gelovigen vormt dit een geloofsproef: men erkent dat een zichzelf profeet noemende leider niet in staat was een concreet, levensbedreigend gevaar tijdig te herkennen.
Voor kritische analyse is vooral van belang dat zijn verovering van Khaybar – inclusief plundering van bezittingen en onderwerping van de bevolking – direct aanleiding was voor deze daad van wraak.
De manier waarop islamitische tradities deze episode vertellen, draagt bovendien bij aan een vijandbeeld: de ‘joodse vrouw’ verschijnt als sluipmoordenaar, terwijl de context van oorlog en plundering onderbelicht blijft. Zo wordt haat tegen joden religieus ingebed, en tegelijkertijd het beeld van een onaantastbare profeet in stand gehouden, ondanks de duidelijke menselijke kwetsbaarheid die uit dezelfde overleveringen spreekt.
Islamisering van radicalisme
De Franse islamdeskundige Olivier Roy schreef al in 2015 in Le Monde:
‘Het gaat niet om de radicalisering van de islam, maar om de islamisering van het radicalisme.’
Met andere woorden: het probleem zit niet in een kleine afwijking, maar in de ideologische structuur die dood, verderf en geweld toelaat.
De erfenis in de praktijk
De ideologische lijn is zichtbaar in het handelen van hedendaagse terreurgroepen die zich expliciet beroepen op de Koran en Hadith:
Hamas, Hezbollah, Al-Qaida, IS, Taliban, Boko Haram, Al-Shabaab, Lashkar-e-Taiba, Ansar al-Islam, Jemaah Islamiyah, Abu Sayyaf, Islamitische Jihad, Ansar Dine, Hizb ut-Tahrir, en vele anderen.
Deze organisaties zijn geen randverschijnsel. Ze vormen samen het grootste netwerk van ideologisch gemotiveerd terrorisme ter wereld. Al deze groepen beroepen zich expliciet op Koran, Hadith en het voorbeeld van Mohammed om geweld, moord, slavernij en terreur te rechtvaardigen. Zij vormen geen toevallige uitwassen, maar verschillende uitdrukkingsvormen van een gedeeld ideologisch kernmotief: religieus gelegitimeerde strijd tegen ongelovigen, ‘afvalligen’ en joden.
Vrouwen en islamisme: steun aan de eigen onderdrukking
Bijzonder verbazingwekkend is de aanhang van islamistische ideologie onder vrouwen.
De klassieke fiqh en vele hedendaagse islamistische interpretaties bevestigen een structurele ondergeschiktheid van vrouwen: beperkingen op bewegingsvrijheid, kledingvoorschriften, ongelijke erfrechten, problematische huwelijkspraktijken.
Niettemin steunen miljoenen vrouwen openlijk leiders en bewegingen die hun eigen positie per definitie ondergeschikt maken.
Dit fenomeen is niet uniek voor de islam: ook in andere totalitaire systemen werkten onderdrukte groepen soms actief mee aan hun eigen onderwerping.
In het islamistische geval komt daar echter een religieuze legitimatie bovenop, die kritiek bijzonder moeilijk maakt. Wie als vrouw de ideologie in twijfel trekt, wordt niet alleen beschuldigd van ongehoorzaamheid aan mannen, maar van afvalligheid tegenover God zelf.
Vluchtelingen, moslimlanden en morele inconsistentie
Tegen de achtergrond van oorlogen en crises in de islamitische wereld valt op dat een overweldigende meerderheid van vluchtelingen wereldwijd afkomstig is uit landen met een moslimmeerderheid. Tegelijkertijd zijn veel van de rijkste moslimlanden opmerkelijk terughoudend in het opnemen van vluchtelingen; gastvrije opvang vindt eerder plaats in westerse landen dan in staten die zich opwerpen als hoeders van de islam.
Dat wringt moreel: als islamisme een superieur systeem zou zijn, ligt het dan niet voor de hand dat ‘broederlanden’ elkaar opvangen en ondersteunen?
Deze discrepantie legt een pijnlijke waarheid bloot. Veel mensen vluchten daadwerkelijk voor regimes, milities en sociale structuren die zich beroepen op islamitische legitimatie.
In plaats van geïntegreerde, veilige islamitische samenlevingen aan te treffen, zoeken zij hun heil in westerse staten met een seculiere rechtsorde. Dat maakt de westerse zelfhaat en het onvermogen om islamisme te benoemen des te onbegrijpelijker.
Tot slot: bevrijding door waarheid, niet door zwijgen
Alles overziend, dringt zich één vraag op: hoeveel aanslagen, onderdrukking, exodus en interne repressie zijn nog nodig voordat de ‘beschaafde wereld’ bereid is islamisme als ideologie helder te benoemen en consequent te begrenzen? Werkelijke solidariteit met moslims bestaat er niet in islamistische structuren te ontzien, maar door moslims te helpen zich te bevrijden van een verstikkende ideologie die gewelddadig en totalitair is. Dat vraagt om moed: de moed om woorden te gebruiken die kloppen, feiten te erkennen zoals ze zijn, en het taboe op inhoudelijke kritiek op islamisme definitief te doorbreken.
Iran: bewegingen van Amerikaanse troepen, operationele paraatheid en risico’s op escalatie
Auteur: Charlef Brantz
Datum: 30 januari 2026
Bron: https://sta-pal.nl/2026/01/iran-bewegingen-van-amerikaanse-troepen-operationele-paraatheid-en-risicos-op-escalatie/
Het is een tijd geleden dat ik een tekst onder ogen kreeg die mijn interesse prikkelde.
Die tekst, geschreven door Gregg Roman, uitvoerend directeur van het Middle East Forum, is een beoordeling van de Amerikaanse gevechtskrachtopbouw om op korte termijn de Iraanse mullahs in Teheran e.o. hardhandig aan te pakken.
Die interesse wordt vermoedelijk gestimuleerd door de – in de breedte en diepte beperkte – maritiem georiënteerde joint ervaring die ik heb gekregen in een periode van drie jaar op een Amerikaanse oorlogsbodem.
In die periode ben ik getuige geweest van de manier waarop een Carrier Strike Group (CSG met een vliegdekschip als kern) en een Expeditionaire Strike Group (ESG met een Amfibisch aanvalschip als kloppend hart) in een vier-respectievelijk zelfs vijfdimensionale context (water, land, lucht, onderwater en digitale dimensie) worden voorbereid op een missie ver van het Amerikaanse continent. Een complexe onderneming, vooral als ook nog sprake is van een in drie of vier delen gesplitste gevechtskracht.
Een multidimensionale gevechtskracht projectie
De VS is sinds de aanvallen van juni 2025 op de nucleaire faciliteiten van Iran, al maanden bezig met een omvangrijke militaire opbouw over verschillende Lines of Operations in het Midden-Oosten. Terwijl protesten de Islamitische Republiek opschudden en de regering-Trump haar bereidheid voor beslissend optreden herhaaldelijk heeft onderstreept, wordt Amerikaanse slagkracht vanuit meerdere richtingen en plaatsen ontplooid voor een beslissend treffen in de Perzische Golfregio.
Het beeld dat ontstaat is er een van een opzettelijke, multidomein krachtprojectie.
In dat beeld lijkt De USS Abraham Lincoln CSG een centrale positie in te nemen.
Zij heeft inmiddels de Zuid-Chinese Zee verlaten en heeft daardoor haar 20-daagse aanwezigheid beëindigd. In Jordanië worden/zijn 35 F-15E Strike Eagles ontplooid. Tankvliegtuigen zijn naar Al Udeid Air Base in Qatar gedirigeerd en extra raketafweerbatterijen zijn gestuurd naar stellinggebieden in het Midden Oosten.
Er blijven aanzienlijke onzekerheden bestaan. De bestemming van de USS George H.W. Bush CSG, die op 13 januari uit Norfolk vertrok, is onduidelijk. De huidige status van strategische bommenwerpers op Diego Garcia is onbekend. Onderzeeër inzet—altijd nauw bewaakt—zou met het Tomahawk-kruisraketten vermogen aanzienlijke slagkracht kunnen toevoegen die plaatselijk en tijdelijk de gevechtskrachtverhoudingen voor de VS gunstig kunnen beïnvloeden. Dat kan niet bevestigd worden. Wat wel duidelijk is, is dat de VS zich op militair gebied voorbereidt op een grootscheepse operatie, maar ook haar diplomatieke flexibiliteit wil behouden.
De gedeeltelijke evacuatie van Al Udeid Air Base op 14 januari 2026 en de berichten dat CENTCOM een 24/7 paraatheidstatus heeft opgedragen, suggereren dat besluitvormers denken dat een actie op handen is.
Historische context
Inzicht in een op handen zijnde operatie is niet mogelijk zonder het verduidelijken van een historische context. In dit geval de operatie ‘Midnight Hammer’ van juni 2025. De uitleg van het operationele succes van deze missie is afhankelijk van de invalshoek en die verschilt nogal. Het doel van Operatie Midnight Hammer was de uitschakeling van drie nucleaire installaties – Fordow, Natanz en Isfahan – door B-2 Stealth bommenwerpers bewapend met GBU-57 met de opdracht om diep ingegraven installaties te bestrijden en de USS Georgia (SSGN-729), een onderzeeër bewapend met 30 kruisraketten die opdracht kreeg Ishfahan uit te schakelen. Het 12–daagse gewapende optreden kostte rond de 1000 Iranese slachtoffers en heeft de Israëlische onderscheppingsvoorraden uitgeput.
De operatie van juni 2025 zette verschillende precedenten die relevant zijn voor de huidige situatie: het toonde de Amerikaanse bereidheid om geweld direct tegen Iran in te zetten, bevestigde de effectiviteit van gecombineerde luchtverdedigingsoperaties en onthulde zowel de effectiviteit als de beperkingen van de Iranese vergelding.
De huidige crisis begon op 28 december 2025, toen door de economische ineenstorting van het land protesten uitbraken in heel Iran. De Iraanse rial daalde in waarde en een hyperinflatie van meer dan 40% verwoestte de bestaanszekerheid van de doorsnee Iraniër. Wat begon als economische grieven escaleerde snel tot eisen voor regimewisseling, verspreid naar meer dan 100 steden. De reactie van het regime was voorspelbaar bruut. Hoewel exacte cijfers onmogelijk te verifiëren zijn vanwege een internet- en telefoonstoring die door de autoriteiten werd opgelegd, hebben veiligheidstroepen volgens niet geverifieerde berichten tussen de 1.000 en 12.000 demonstranten gedood. Het verschil in schattingen van slachtoffers weerspiegelt het informatievacuüm dat door deze communicatie-uitval is ontstaan.
De reactie van Trump was ondubbelzinnig. Op sociale media postte hij dat ‘hulp onderweg’ is, dreigde met militaire interventie als de executies van demonstranten doorgingen en verklaarde publiekelijk dat ‘alle opties op tafel liggen.’ Op 14 januari eiste hij naar verluidt ‘beslissende’ militaire opties van zijn nationale veiligheidsteam. Diezelfde dag werd al een gedeeltelijke evacuatie van Al Udeid Air Base bevolen. Op 16 januari beweerde Trump dat Iran ‘was gestopt met het doden van demonstranten’. Dat zou een tijdelijke pauze betekenen die niet te verifiëren was gezien de communicatie-blackout.
Op 23-24 januari beschreef hij een ‘enorme vloot’ die op weg was naar de Perzische Golf.
Maritieme component
De carrier gap
De VS heeft de meeste carriers in de wereld: 20 stuks waarvan 11 stuks bewapend met vastvleugelige – en 9 stuks met heliplatformen van de 51 stuks. De grootste carriers maken deel uit van de Nimitz en Ford klasse die ieder in staat zijn om 90 vliegtuigen te herbergen. Om een evenwicht te vinden tussen vuurkracht, veiligheid en ruimtebeslag (vliegdek en hangars) worden per carrier tussen de 56 stuks (Nimitz-klasse) respectievelijk 75 en 80 stuks (Ford klasse) ‘meegenomen’. De USS Abraham Lincoln en USS George Bush behoren beide tot Nimitz-klasse.
De escorte-eenheid van de Lincoln CSG omvat Destroyer Squadron 21, met geleide-wapenjagers; USS Spruance (DDG-111), USS Michael Murphy (DDG-112), USS Frank E. Petersen Jr. (DDG-121) en de geleide-wapenkruiser USS Mobile Bay.
Waarschijnlijk vergezelt minstens één snelle aanvalsonderzeeër de groep, hoewel dit nooit officieel wordt bevestigd.
Eén CSG produceert te weinig beslissende slagkracht.
De toekomstige missie van de USS George H.W. Bush (CVN-77) is een vraagteken. Hoewel het schip zijn laatste Composite Training Unit Exercise (COMPTUEX), de laatste vereiste certificering vóór de inzet, nog niet voltooid had, vertrok het wapensysteem op 13 januari 2026 uit Norfolk, Virginia.
De bestemming is nog niet officieel bekendgemaakt. Als de Bush naar het Midden-Oosten vertrekt, zou hij enkele weken na de Lincoln aankomen, waardoor de VS mogelijk twee CSG tegelijk in de regio heeft. Dit zou weliswaar een aanzienlijke concentratie van maritieme slagkracht vertegenwoordigen; de vraag is of die beantwoordt aan de eis van een beslissende militaire operatie.
De USS Gerald R. Ford (CVN-78), het grootste oorlogsschip ter wereld dat in staat geacht wordt om een krachtige bijdrage te leveren aan de luchtsteun, is niet beschikbaar voor operaties in het Midden-Oosten. De Ford opereert momenteel in het Caribisch gebied onder Southern Command voor Operatie Southern Spear en ondersteunt operaties tegen Venezuela.
Effectief Oppervlakte en onderwater volume?
Naast een CSG opereren verschillende Blue water (open water oorlogvoering) oppervlakteplatformen met specifieke takenpakketten in de Perzische Golf en omliggende wateren. Geleide raketten wapendragers USS Mitscher (DDG-57) en USS Roosevelt (DDG-80) opereren in de regio, waarbij laatstgenoemde ook in de Rode Zee wordt gemeld. Drie Brown water (kustwater oorlogvoering) platformen – USS Canberra (LCS-30), USS Tulsa (LCS-16) en USS Santa Barbara (LCS-32) – zijn uitgerust met mijnbestrijdingspakketten.
Een capaciteit die essentieel zou zijn in elk conflict waarin Iran probeert de Straat van Hormuz te mijnen.
Het beeld van de onderzeeër ontplooiing is, zoals altijd, ondoorzichtig. Het is bekend dat de USS Georgia (SSGN-729) een bijdrage heeft geleverd aan het juni 2025 offensief, waarbij meer dan 30 Tomahawks werden gelanceerd op Isfahan. Op dit moment (status 2025) kan US Navy vier geleide-wapen onderzeeërs (SSGN’s) van de Ohio-klasse ontplooien. Ohio, Florida, Michigan en Georgia, zijn elk bewapend met 154 Tomahawk kruisraketten. De huidige locaties van SSGN zijn onbekend, maar zelfs één in de regio zou aanzienlijke vuurkracht toevoegen.
Volgens het Pentagon is die ontplooide slagkracht effectief genoeg om een afsluiting van de Straat van Hormoez te voorkomen of te doorbreken.
Luchtsteun component, Power projectie vanaf Landbases
Het meest zichtbare element van de huidige opbouw is de ontplooiing van F-15E Strike Eagles naar Muwaffaq Salti Air Base in Jordanië. Tussen 18 en 21 januari 2026 arriveerden ongeveer 35 vliegtuigen van het 494th Expeditionary Fighter Squadron van RAF Lakenheath in het VK. Een tweede golf van 12 vliegtuigen volgde op 21 januari.
CENTCOM bevestigde die verplaatsing op 20 januari en verklaarde dat de ‘aanwezigheid van de F-15 de gevechtsgereedheid verhoogt.’ Deze zeldzame publieke erkenning onderstreept het signaal dat het de VS bittere ernst is en Teheran met het vermoorden van ongewapende demonstranten een rode lijn gepasseerd had. De F-15E, een dual-role jager voor luchtoverwicht en diepe aanvalmissies, is uitgerust met het Eagle Passive/Active Warning Survivability System (EPAWSS) voor verbeterde elektronische oorlogsvoering.
In april 2024 schoten F-15E’s meer dan 80 Iraanse drones neer tijdens een aanval op Israël en onderstreepten hun effectiviteit tegen onbemande systemen die een belangrijk onderdeel vormen van Iranese – en proxy-capaciteiten.
De vliegtuigen blijken volgens waarnemers ook bewapend te zijn met 70mm Hydra-raketten, die tijdens de operatie ‘Midnight Hammer’ uitermate doeltreffend waren.
De Jordaanse Muwaffaq Salti Air Base treedt al bijna tien jaar lang op als gastheer voor
F-15E rotaties. De basis ligt binnen slagafstand van West-Iran en biedt een landgebonden alternatief voor de luchtsteun die van de carriers gelanceerd wordt. Er is sprake dat nog meer luchtsteun komt: F-22 en F-16 squadron in Al-Dhafra (VAE ) voor de realisatie van luchtoverwicht in de regio; een F-16 contingent naar Prins Sultan Airbase (S-A) en mogelijk een A-10 eenheid op Muwaff Salti basis. Al Dhafra herbergt ook de inlichtingen MQ-4C Triton drone eenheid met een ontplooiingstijdsduur van meer dan 30 uur op een hoogte van 55.000 voet en een snelheid van ruim 600 km/uur.
Die karakteristieken zijn cruciaal voor het monitoren van Iranese militaire bewegingen en maritieme activiteiten in de Golf.
Diego Garcia, het afgelegen atol dat deel uitmaakt van het Britse Gemenebest, dient al decennia als uitval- en lanceerbasis voor strategische bommenwerperoperaties in het Midden-Oosten. In maart 2025 werden zes B-2 Spirits (ongeveer 30% van de volledige B-2-vloot) gelanceerd vanaf Diego Garcia om de Houthis in Jemen te bestrijden. Na het staakt-het-vuren keerden die in mei 2025 terug naar Whiteman Air Force Base in Missouri. Tijdens de operatie Midnight Hammer werden F-15 jagers ook verplaatst naar Diego Garcia om als bescherming voor de B-2 te dienen.
Het is onduidelijk of B-2’s en F-16’s weer gestationeerd worden respectievelijk zijn op Diego Garcia. Bij ontplooiing kunnen ze buiten het bereik van de Iranese luchtverdediging raketten lanceren tegen diep ingegraven nucleaire installaties. Iran die de zwaarte van de dreiging duidelijk inziet, heeft al gedreigd Diego Garcia aan te vallen als de VS inderdaad van plan is om militair in te grijpen ter ondersteuning van pogingen om het theocratische regiem omver te werpen.
Gelaagde Luchtverdediging
De gelaagde luchtverdediging wordt nu nog gevormd door het Terminal High Altitude Area Defense (THAAD)-systeem dat de bovenste laag van de Amerikaanse ballistische raketverdediging vormt en de Patriot PAC-3 die doelen op lagere hoogten moet uitschakelen. Beide systemen worden sinds 12 januari 2026 gestuurd door een onlangs opgerichte Middle East Air Defense-Combined Defense Operations Center (MEAD-CDOC) op Al Udeid Air Base.
Het centrum integreert/moet integreren raketverdedigingsoperaties in 17 landen, waardoor realtime coördinatie van onderscheppingsoperaties en het delen van sensoren mogelijk gemaakt moet worden. Deze multilaterale aanpak moet de effectiviteit van individuele nationale systemen versterken en het risico op tekortkomingen/gaten in de dekking verminderen.
Beide wapensystemen kennen sterktes maar ook zwaktes. De capaciteiten van THAAD zijn weliswaar indrukwekkend, maar kost ook kisten met geld.
Het wapensysteem kan ballistische raketten onderscheppen op afstanden van 150-200 kilometer en hoogtes van meer dan 150 kilometer. Ruim boven de atmosfeer. Elke batterij kost ongeveer $ 2,73 miljard. In vergelijking met individuele onderscheppingsvliegtuigen die $12,7 miljoen dollar kosten, een nogal duur systeem. Ook al bezien de beschikbare voorraad en productiebeperkingen die het systeem kent.
De inzet in juni 2025 om Israel te beschermen heeft nogal wat gaten in de beschikbare voorraad geschoten. Defensiefunctionarissen schatten dat aanvulling van de voorraden drie tot acht jaar zal duren gezien het huidige productievermogen en productiesnelheid.
De huidige voorraadhoogte betekent dat THAAD selectief moet worden ingezet tegen de meest bedreigende inkomende raketten, terwijl systemen van lagere niveaus minder uitdagende dreigingen moeten elimineren.
Patriot-systemen bieden verdediging op lagere hoogten en afstanden tegen raketten, kruisraketten en vliegtuigen. Batterijen zijn gepositioneerd in Saoedi-Arabië, Koeweit, Jordanië, Irak, Qatar en de VAE. Bij Al Udeid onderschepten Patriot-batterijen tijdens de aanval in juni 2025 met succes de meeste Iranese ballistische raketten, hoewel één raket de basis raakte. De prestaties van het systeem valideerden jarenlange investering, maar toonden ook aan dat geen enkele verdediging perfect is tegen een vastberaden salvo-aanval. Ook de Patriot kent zijn voorraadhoogte, productiecapaciteit en snelheidsproblemen.
Gelet op de ervaringen in de Oekraïense gevechtsruimte is het maar de vraag of die gewenste dekking onder de huidige omstandigheden kan worden gerealiseerd.
Omvang van de landcomponent
De omvang van de landcomponent verschoof van ongeveer 34.000 in de pre-Israël-Hamas-fase in oktober 2023 naar ongeveer 40.000 tot 50.000 in de huidige periode.
Zij voeren hun taken uit vanaf permanente bases en kleinere, vooruitgeschoven locaties.
In Koeweit is het gros van die militairen ondergebracht op Camp Arifjan die als het belangrijkste logistieke en airlift knooppunt van de regio moet worden beschouwd.
Logistieke ondersteuning
Luchtgebonden
De logistieke ondersteuning wordt vaak ten onrechte als lastig en moeizaam ervaren en het gezegde ‘geen logistieke steun geen manoeuvre’ blijkt bij veel pijlentrekkers een onbekende spreuk te zijn respectievelijk een ondergewaardeerde grootheid te bezitten.
Wellicht is de groei van het tankvliegtuigenvolume de belangrijkste indicator van een naderende militaire operatie in het Midden Oosten. Op 22 januari waren er minstens 20 KC-135 Stratotankers aanwezig op Al Udeid Air Base; een opmerkelijke groei ten opzichte van normale niveaus. Tijdens de gedeeltelijke evacuatie op 14 januari vertrokken zes KC-135’s rond 22.00 uur van de basis. Een dozijn KC-135’s verplaatsten zich in januari binnen een periode van 48 uur van Europese bases naar het Midden-Oosten. Vier extra tankers werden ingezet in Jordanië.
De luchttankcapaciteit is de facilitator voor langdurige luchtoperaties. Aanvalsvliegtuigen die vanuit Jordanië, Golfstaten of vliegdekschepen opereren, moeten herbevoorraden om doelen diep in Iran te bereiken en veilig terug te keren. Strategische bommenwerpers van Diego Garcia zouden meerdere tankbeurten nodig hebben voor retourmissies. De opbouw van het tankervolume suggereert het plannen voor langdurige luchtoperaties in plaats van een beperkte eenmalige aanval.
Ook de luchttransportactiviteiten zijn aanzienlijk toegenomen. Meer dan 10 stuks C-17 Globemaster III-vluchten gedurende een periode van twee dagen van VK naar Jordanië. Waarschijnlijk voor het transport van apparatuur en personeel ter ondersteuning van de
F-15E-inzet. C-5M Galaxy zware transportvliegtuigen zijn waargenomen die oostwaarts verplaatsen.
C-17-vluchten naar Diego Garcia zijn gemeld, mogelijk om extra wapens of uitrusting voor het te arriveren B-2 volume aan te voeren.
Infrastructuur
Al Udeid Air Base, Qatar, Muwaffaq Salti Air Base, Jordanië en Diego Garcia zijn de belangrijkste infrastructurele voorzieningen voor een offensief op Iran. Al Udeid is de grootste Amerikaanse militaire basis in het Midden-Oosten en dient als vooruitgeschoven hoofdkwartier van CENTCOM. De basis huisvest ongeveer 10.000 militairen en speelde een centrale rol in de operaties in Irak, Syrië en Afghanistan. Vanuit Al Udeid werden veel van de luchtoperaties tijdens het conflict van juni 2025 gecoördineerd.
Het belang van de basis maakt haar zowel onmisbaar als kwetsbaar. Iran nam Al Udeid onder vuur tijdens de vergeldingsaanval van juni 2025, waarbij een ballistische raket de basis trof en een communicatiesteunpunt beschadigde. Op 14 januari 2026 werd een gedeeltelijke evacuatie bevolen, waarbij ‘honderden’ militairen werden overgebracht naar andere faciliteiten en lokale hotels. Zes KC-135 tankvliegtuigen vertrokken rond 22.00 uur die avond.
De politieke positie van Qatar compliceert de zaak. Doha heeft zich uitgesproken tegen Amerikaanse aanvallen vanaf Qatarees grondgebied, hoewel de praktische handhaving van dit standpunt tijdens een daadwerkelijk conflict onduidelijk blijft. Britse troepen op Al Udeid zouden hun aanwezigheid ook hebben verminderd.
De Jordaanse luchtmachtbasis Muwaffaq Salti is uitgegroeid tot een cruciaal knooppunt in de huidige militaire opbouw. In tegenstelling tot de Golfstaten deelt Jordanië geen maritieme grens met Iran, waardoor het minder blootgesteld wordt aan Iranese maritieme dreigingen en daar aanwezige gevechtsvliegtuigen zich wel binnen bereik van Iraanse doelen bevinden. De langdurige Amerikaanse aanwezigheid op Muwaffaq Salti – bijna een decennium lang roulerende F-15E-inzet – biedt een gevestigde infrastructuur en vertrouwdheid met het gastland. De Jordaanse monarchie heeft historisch gezien de Amerikaanse veiligheidsdoelstellingen in de regio gesteund, waardoor het een politiek betrouwbaardere basis is voor offensieve operaties dan sommige alternatieven in de Golfregio.
Diego Garcia neemt een unieke positie in binnen de Amerikaanse militaire machtsprojectie. Het atol ligt in de Indische Oceaan, op 3820 kilometer van Iran – ver genoeg om buiten het bereik van de meeste Iranese wapens te blijven, maar dichtbij genoeg voor bommenwerperoperaties met bijtanken in de lucht. De geïsoleerde status van de basis en de Britse soevereiniteit bieden politieke dekking die bases in de Golfstaten met een moslimmeerderheid niet kunnen bieden. Als er strategische bommenwerpers aanwezig zijn, zou Diego Garcia waarschijnlijk hun lanceerbasis zijn voor aanvallen op versterkte Iraanse doelen.
Bahrain treedt op als gastheer voor het HQ van de Amerikaanse 5 Vloot, die daardoor als het hart van Amerikaanse maritieme operaties op de open zee en kustwateren dient.
Samenvattend
De VS zijn bezig met het samenstellen van een multi-domein aanvalspakket dat in staat is langdurige operaties tegen Iran uit te voeren. De gelijktijdige inzet van luchtsteun vanaf vliegdekschepen, landbases, bevoorrading in de lucht en een gelaagde luchtverdediging (met gebreken op munitiegebied in termen van voorraadhoogte en productiecapaciteit) duidt op een gedegen voorbereiding op een beslissende actie in plaats van een beperkte, eenmalige aanval.
Die opbouwactiviteiten suggereren drie mogelijke toepassingen:
- afschrikking bedoeld om het gedrag van Iran te wijzigen zonder daadwerkelijke gevechten;
- voorbereiding voor aanvallen op Republikeinse Garde- en Basij-slagkracht die de onderdrukking van demonstranten uitvoeren; of
- vertrekpunt van een uitgebreidere en intensieve campagne tegen Iranese militaire en nucleaire infrastructuur.
Verschillende factoren zorgen voor onzekerheid over de Amerikaanse bedoelingen en capaciteiten. De tot nu toe bestaande carrier gap is een venster van verminderde slagkracht. Een groot deel van de beschikbare maritieme slagkracht is recentelijk naar het Caribisch gebied gestuurd voor operaties in Venezuela. Vergunningen van gastlanden — vooral van Qatar en de Golfstaten — blijven een politieke hindernis en kunnen resulteren in een vermindering van de gevechtskracht, omdat deze regeringen vrezen voor Iranese vergelding.
Israëls positie voegt een extra complexiteits-laag toe. Israëlische functionarissen zouden de Verenigde Staten hebben gevraagd eventuele aanvallen uit te stellen totdat voldoende Amerikaanse troepen aanwezig zijn om bij een Iranese vergelding de bescherming van de Israëlische samenleving te versterken. Israëlische onderscheppingsvoorraden zijn uitgeput geraakt door het conflict van juni 2025. Premier Netanyahu zou Washington hebben laten weten dat door de beschikbare productiecapaciteit en –tijdsduur, Israël nog niet in staat is om zich te verdedigen tegen een grote Iranese reactie.
Iran heeft op zijn beurt gedreigd met ‘totale oorlog’ als reactie op elke Amerikaanse aanval en heeft regionale gastheren gewaarschuwd dat hun faciliteiten doelwit zullen zijn. Of de Iranese capaciteiten overeenkomen met deze retoriek is onduidelijk, maar de ervaring in juni 2025 toonde Iran’s bereidheid om Amerikaanse bases direct aan te vallen.
De carrier gap kan wel eens de beslissende factor worden. Het is onduidelijk of en wanneer andere vliegdekschepen en hun escorte beschikbaar zijn en kunnen bijdragen aan power projectie in maritieme en luchtsteunzin. Onder de huidige omstandigheden lijken de mogelijkheden voor extra carrier power projectie in de Perzische Golf te beperkt. In mijn optiek gebaseerd op ervaringen opgedaan tijdens certificatie-oefeningen voor een CSG, genereren twee CSG aangevuld met de slagkracht van andere componenten niet de gewenste gevechtskracht voor het omverwerpen van het regime en er moet nog wel wat slagkracht aangevoerd worden.
Een meer dimensionale operatie vanuit verschillende aanvalsrichtingen is een complexe, nog niet eerder vertoonde operatie van een nog ongekende magnitude. Tijdens de voorbereiding zal de synchronisatie en harmonisatie van essentiële militaire functionaliteiten openingen moeten bieden om nog onbekende problemen te kunnen voorzien van lenige oplossingen. Vermoedelijk zal die operatie ook het beeld oproepen van lerend vechten en vechtend leren en in het verlengde een grote operationele lenigheid in denken en doen eisen. De vraag is of een geallieerde gevechtskracht kan beantwoorden aan de eisen die deze operatie aan de digitale/communicatie maar vooral in het logistieke functiegebied zullen stellen.
De opbouw is echt, substantieel en versnellend. Of het nu uitmondt in militaire actie of dient als dwingend middel voor een diplomatiek resultaat. Het antwoord is in handen van besluitvormers in Washington, Teheran en regionale hoofdsteden. Wat zeker is, is dat de VS zich op dit moment voorbereidt op uiteenlopende opties, maar zich terdege bewust moet zijn van (nog onbekende) hindernissen en valkuilen van een offensief om een ongewenst regiem de deur te wijzen.
De uitvoerende raad van Gaza en de illusie van internationale redding
Auteur: Fiamma Nirenstein
Datum: 22 januari 2026
Bron: https://israeltoday.nl/read/de-uitvoerende-raad-van-gaza-en-de-illusie-van-internationale-redding/
Het plotselinge enthousiasme voor de zogenaamde Gazaanse uitvoerende raad is opvallend. Een groot aantal landen, een overvloed aan toezichthoudende en ondertoezichthoudende instanties, commissies boven commissies – allemaal presenteren ze zich met groot vertrouwen in de toekomst en in elkaar.
De Amerikaanse president Donald Trump presenteerde deze internationale architectuur aan de wereld alsof het een belofte was voor orde, stabiliteit en hoop.
We hebben deze film al eens gezien.
Het doet denken aan de recente aankondiging van Steve Witkoff, Trumps speciale gezant voor het Midden-Oosten, dat 800 Iraanse terdoodveroordeelden gespaard zouden blijven. De Islamitische Republiek bespotte deze bewering onmiddellijk, en kort daarna werd de slechts 26-jarige Erfan Soltani samen met anderen geëxecuteerd door het moorddadige regime. Een schorpioen kan niet anders dan steken. Dictaturen veranderen hun aard niet alleen omdat westerse politici dat willen.
Ondertussen dringt de realiteit zich op. 48 Amerikaanse F-35 gevechtsvliegtuigen zijn nu gestationeerd in Jordanië, het vliegdekschip USS Abraham Lincoln nadert de regio en de logica suggereert wat de diplomatie liever niet hardop wil zeggen: vroeg of laat zal er een aanval komen.
Terug naar Gaza – en naar de hoop.
Er worden uitgebreide, bijna faraonische structuren ontworpen om de verwoeste Gazastrook weer op te bouwen. Men hoopt op snelle en goede resultaten. Maar hoop kan duidelijkheid niet vervangen. De bekendmaking van het nieuwe uitvoerend comité is niet alleen vaag, maar ook gevaarlijk incoherent. Turkije en Qatar – openlijke tegenstanders van Israël – behoren tot de leden en zitten metaforisch gezien aan de grens met Israël. Kort daarna doken ook Pakistan en Rusland op.
Toen hij de eerste twee namen hoorde, verklaarde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu ondubbelzinnig dat het besluit ‘niet met Israël was afgestemd en in strijd is met zijn beleid’.
De reden hiervoor ligt voor de hand. Qatar is de belangrijkste geldschieter van Hamas en via Al Jazeera haar machtigste bondgenoot in de media, om nog maar te zwijgen van het feit dat het genereus onderdak biedt aan de terroristische leiders van Hamas, die nooit een geheim hebben gemaakt van hun doel: de vernietiging van het Joodse volk.
Turkije is op zijn beurt de ideologische thuisbasis van de Moslimbroederschap, waaruit Hamas is voortgekomen. De president van Turkije, Recep Tayyip Erdoğan, intrigeert al decennialang openlijk en consequent tegen Israël.
Om fase 2 van een akkoord voor de Gazastrook echt te kunnen starten, moeten nog twee voorwaarden worden vervuld: de teruggave van het lichaam van de laatste ontvoerde Israëliër en de volledige ontwapening van Hamas. Deze eisen zijn vastgelegd in het akkoord zelf. Maar noch Qatar, noch Turkije hebben ook maar het minste belang bij de vervulling ervan. Integendeel, zij streven naar invloed, legitimiteit en vooral naar de voortdurende gunst van Trump. Ze presenteren zich als ‘garanten’, maar garanderen niets dat van betekenis is.
Als Israël zijn kaarten goed speelt, kan het de schade nog neutraliseren.
De Amerikaanse regering heeft nog nooit ‘nee’ gezegd tegen Israël, en Jeruzalem zal erop staan dat deze opdringerige spelers geen troepen sturen, geen wapens dragen en geen beslissings- of controlebevoegdheden uitoefenen. Ze mogen wel aan tafel zitten, maar ze mogen de kaarten niet aanraken.
Toch is de omvang van dit project veelzeggend. Tussen het bestuur, het uitvoerend comité, de hoge vertegenwoordiger voor Gaza en zijn medewerkers, het NCAG (Nationaal Comité voor het Bestuur van Gaza) en de internationale stabilisatiemacht zou het aantal betrokken landen gemakkelijk kunnen stijgen van de 60 uitgenodigde landen – waarvan er 20 al hebben toegezegd – naar 80 of meer. Daarnaast is er een leger van hoogwaardigheidsbekleders, miljardairs, investeerders, diplomaten, democratieën en dictaturen, het Westen en de politieke islam, rijken en armen, bondgenoten en vijanden.
Komt u dit bekend voor?
Misschien heeft Trump gewoon genoeg van de Verenigde Naties. Misschien probeert hij iets ongekends: het opzetten van een alternatief internationaal forum dat niet in de schaduw staat van de oude as Sovjet-Unie-Derde Wereld of hun ideologische opvolgers, maar onder Amerikaanse auspiciën. Als dat zo is, zou dit een historische ommekeer zijn.
De reactie uit Parijs versterkt deze interpretatie. De Franse president Emmanuel Macron wees de uitnodiging van de VS onmiddellijk af. Hoewel hij relatief jong is, is hij al een politicus op weg naar buiten, gekenmerkt door een uitgesproken Frans anti-Amerikanisme. Macron houdt van de Verenigde Naties. Een Amerikaans machtscentrum – vooral een dat Gaza herbouwt zonder Israël te delegitimeren – stoort hem. Dat zegt hij openlijk.
Israël daarentegen draagt zoals altijd de kosten van ongewenste invloeden. Het moet zich verdedigen tegen het onverdedigbare. De islamistische haat blijft een existentiële bedreiging, geen diplomatiek misverstand. De hoogste prioriteit blijft daarom ongewijzigd: het ontwapenen van Hamas.
Als de ayatollahs in Teheran eindelijk uit de macht worden gezet, verliest het hele terreurnetwerk zijn sterkste bondgenoot. Het speelveld mag dan groot zijn, de tafel breed en de spelers talrijk, maar Israël heeft maar weinig rode lijnen en die zijn niet onderhandelbaar.
Als Israël opnieuw moet optreden, zal het dat doen. Een nieuwe 7 oktober staat niet op de agenda. En wat dit nieuwe speelveld ook mag brengen, Trump zal Israël laten doen wat het moet doen om te overleven.
Iran op het breekpunt: angst, geweld en het Trump-effect
Auteur: Rob Kern
Datum: 12 januari 2026
Bron: E.J. Bron
Iran staat opnieuw op een breekpunt. De protesten houden aan, maar de toon van het regime is harder dan ooit. De Iraanse Revolutionaire Garde schiet op demonstranten. Onschuldige burgers worden gedood. Tegelijkertijd wordt het internet afgesloten, kennelijk om het geweld in stilte te laten plaatsvinden.
Dit zijn klassieke tekenen van een regime dat vreest voor zijn voortbestaan.
Toch is voorzichtigheid geboden. Niet omdat het regime terughoudend is, maar omdat de situatie uiterst explosief is. Iran beschikt over een groot arsenaal aan ballistische raketten. Israël is in hoogste staat van paraatheid, uit angst dat het regime – wanneer het werkelijk in het nauw komt – besluit tot een laatste wanhoopsdaad: het afvuren van raketten op Israëlische steden. De schade zou enorm zijn. Niet alleen menselijk, maar ook geopolitiek.
Ondertussen verzamelen de Verenigde Staten grote militaire eenheden in de regio.
Dat gebeurt niet uit nieuwsgierigheid. Het is een signaal: als Iran massaal burgers afslacht of Israël aanvalt, dan is een militaire reactie niet uitgesloten. De ayatollahs weten dit.
En juist dát maakt de situatie zo gevaarlijk.
Wat hier op het spel staat, is meer dan een binnenlandse opstand. Het gaat om de stabiliteit van het hele Midden-Oosten. Iran is de spil achter Hezbollah, Hamas, de Houthi’s en andere gewapende proxies. Zolang het huidige regime overeind blijft, blijft de regio gegijzeld door indirecte oorlogen, raketten, terrorisme en voortdurende dreiging.
Maar stel dat de opstand slaagt. Dan verandert alles.
Een Iran dat niet langer wordt bestuurd door religieuze hardliners, maar door een regering die zich richt op haar eigen bevolking, zou het einde betekenen van de proxy-oorlogen. Geen wapens meer voor Hezbollah. Geen raketten voor Hamas. Geen Houthi’s die de internationale scheepvaart ontregelen. Voor het eerst in decennia zou vrede met Iran denkbaar worden – niet als naïeve droom, maar als strategische realiteit.
Dat is precies waarom het regime nu zo hard optreedt. En ook waarom het internet wordt afgesloten. Niet om orde te bewaren, maar om misdaden te verbergen.
De rol van Donald Trump is hierbij opvallend. Hij roept geen revolutie uit, hij spreekt geen idealistische taal. Maar hij boezemt angst in. Angst bij tirannen. Angst dat er grenzen zijn die niet overschreden mogen worden. Angst dat massaal geweld tegen burgers consequenties heeft. Dat is het Trump-effect.
Niet door eindeloze diplomatie of morele verklaringen, maar door geloofwaardige dreiging. Het Iraanse regime weet dat Trump geen lege woorden gebruikt. Die onzekerheid werkt verlammend. En juist die verlamming kan ruimte geven aan een opstand die deze keer misschien wél standhoudt.
Of dat gebeurt, is onzeker. De prijs is hoog. Er vallen doden. Israël loopt gevaar.
De wereld houdt de adem in. Maar als deze opstand slaagt, zal het Midden-Oosten er fundamenteel anders uitzien. Minder ideologie. Minder terreur. Minder oorlog via omwegen.
En misschien – voor het eerst in lange tijd – een toekomst waarin vrede met Iran geen illusie meer is.
Geen enkel vredesplan zal een einde maken aan de jihad van de terroristen tegen Israël
Het is absurd om te denken dat een of ander vredesplan een einde zou maken aan de jihad van de terroristen tegen Israël. Helaas bestaat er geen alternatief voor de volledige nederlaag en vernietiging van Hamas en haar bondgenoten.
Datum: 12 januari 2026
Auteur: Khaled Abu Toameh
Vertaling: E.J. Bron
Bron: de.gatestone.org
Meer dan twee maanden na de inwerkingtreding van de wapenstilstand in de Gazastrook lijkt de door Iran ondersteunde Hamas meer vastberaden dan ooit om aan de macht te blijven en haar gewapende strijd voor de vernietiging van Israël voort te zetten.
Op 14 december vierde Hamas de 38e verjaardag van haar oprichting en prees haar intocht in de zuidelijke vestigingen van Israël op 7 oktober 2023 als ‘gigantische mijlpaal in de strijd voor vrijheid en onafhankelijkheid evenals voor de nederlaag en het uit-de-weg-ruimen van de bezetting [door Israël]’. Op die dag werden er meer dan 1200 Israëli’s en buitenlanders vermoord en duizenden verwond. Er werden 21 Israëli’s en buitenlanders naar de Gazastrook weggevoerd, waar Hamas nog steeds de stoffelijke resten van een gijzelaar vasthoudt.
Hamas heeft op geen enkele manier spijt van het bloedbad van de 7e oktober en de daaropvolgende oorlog, die aan duizenden ‘Palestijnen’ het leven kostte en grote delen van de Gazastrook verwoestte. In plaats van zich bij de ‘Palestijnen’ voor dood en verwoesting te verontschuldigen, publiceerde de terreurbeweging een verklaring, waarin ze ‘de Palestijnen feliciteert met hun legendarische standvastigheid’.
Hamas maakte van de gelegenheid gebruik om haar ‘categorische afwijzing van welke vorm van trusteeship of mandaat over de Gazastrook’ te bevestigen.
Dit heeft betrekking op het vredesplan van de Amerikaanse president Donald Trump voor de Gazastrook. Dit plan voorziet in de oprichting van een internationaal gremium, de ‘Vredesraad’, dat het bestuur, de wederopbouw en het economisch herstel van de Gazastrook na de oorlog moet ondersteunen. Bovendien verlangt het plan de stationering van een ‘internationale stabiliseringseenheid’ (ISF) en de demilitarisering van de Gazastrook.
Sinds de aankondiging van Trump’s plan heeft Hamas herhaaldelijk haar verzet tegen de aanwezigheid van een niet-Palestijnse regering in de Gazastrook tot uitdrukking gebracht. Bovendien heeft de terreurbeweging het idee om haar wapens af te geven, afgewezen. Ook heeft ze duidelijk gemaakt dat de rol van een internationale troepeneenheid zich niet tot de controle op de handhaving van de wapenstilstand met Israël zou moeten beperken. Volgens Hamas zou de voorgestelde internationale stabiliseringseenheid aan de grenzen van de Gazastrook gestationeerd moeten worden en niet in de door de terreurbeweging gecontroleerde gebieden.
In haar laatste verklaring zei Hamas:
‘Het Palestijnse volk alleen beslist wie het regeert, en het heeft het legitieme recht verzet te bieden, zijn land te bevrijden en zijn onafhankelijke staat met Jeruzalem als hoofdstad op te richten… Hamas bevestigt haar bekentenis tot haar principes sinds haar oprichting en haar trouw aan het bloed van de martelaren en de offers van de gevangenen tot de bevrijding en de terugkeer [van Palestijnse vluchtelingen en hun nakomelingen naar hun voormalige huizen in Israël]… Jeruzalem en de Al-Aqsa-moskee blijven het middelpunt van het conflict. Het Palestijnse volk heeft het recht op welk soort verzet dan ook [d.w.z. terrorisme tegen Israël].’
Wanneer Hamas verklaart trouw te blijven aan haar principes, beroept ze zich op haar Charta van 1988. Deze citeert imam Hassan al-Banna, de oprichter van de Moslimbroederschap, met de woorden: ‘Israël zal bestaan en voortbestaan, totdat de islam het uitwist, zoals hij anderen voor haar heeft uitgewist.’ Hamas noemt zichzelf ‘een van de vleugels van de Moslimbroederschap in Palestina’ en verklaart dat ‘initiatieven, zogenaamde vreedzame oplossingen en internationale conferenties tegenstrijdig zijn aan de principes van de islamitische verzetsbeweging [Hamas].’
Met andere woorden: Hamas heeft haar droom van de vernietiging van Israël nooit opgegeven.
Khalil al-Hayya, een hoge Hamas-functionaris, die in Qatar een comfortabel leven leidt, zei in een toespraak ter gelegenheid van de oprichting van zijn beweging: ‘Het verzet van het Palestijnse volk is nog steeds levendig, en de leiding van Hamas is standvastig en vastberaden.’ Al-Hayya argumenteerde dat de tweejarige oorlog in de Gazastrook bewezen zou hebben dat Israël overwonnen zou kunnen worden en de bevrijding van Palestina mogelijk zou zijn wanneer deze op zorgvuldige planning en gezamenlijke inspanningen zou berusten. Hij prees het bloedbad van de 7e oktober als voorbeeld wat er zou kunnen gebeuren wanneer de islamitische naties hun krachten tegen Israël zouden bundelen.
De Hamas-leider pochte ermee dat de oorlog de inspanningen van de VS voor een normalisering van de betrekkingen tussen Israël en enkele Arabische en islamitische landen, waaronder Saoedi-Arabië, moeilijker gemaakt en teruggeworpen zouden hebben.
Al-Hayya benadrukte de afwijzing door Hamas van ‘elke vorm van curatele of mandaat over het Palestijnse volk’ en verklaarde dat de missie van de door Trump ingezette ‘Vredesraad’ zich tot de controle van de handhaving van de wapenstilstand, de financiering en begeleiding van de wederopbouw van de Gazastrook zou moeten beperken.
Met betrekking tot de internationale stabiliseringseenheid benadrukte al-Hayya dat diens rol zich tot het in stand houden van de wapenstilstand zonder welke inmenging in de interne aangelegenheden van de Gazastrook dan ook zou moeten beperken. De wapens van Hamas en andere Palestijnse terreurbewegingen zouden een legitiem, door het volkerenrecht gegarandeerd recht zijn en dit recht is met de oprichting van een onafhankelijke Palestijnse staat verbonden.
Een andere hoge vertegenwoordiger van Hamas, Hossam Badran, verklaarde dat zijn beweging haar strijd en jihad tegen het zionistische project in Palestina zou voortzetten.
Hij voegde er aan toe: ‘Sinds haar oprichting voert Hamas directe militaire gevechten tegen de [Israëlische] vijand. We moeten onze inspanningen bundelen en alle krachten voor de bevrijding van Palestina inzetten.’
‘Palestina bevrijden’ is een eufemisme voor de vernietiging van Israël en diens vervanging door een ‘islamistische’ staat.
Het is opmerkelijk dat meerdere Palestijnse terreurbewegingen, waaronder de ‘Palestijnse Islamitische Jihad’, Hamas met de 38e verjaardag van haar oprichting ‘feliciteerden’ en hun ondersteuning voor de jihad tegen Israël toezegden. Vanzelfsprekend spraken deze terreurbewegingen zich ook voor de aanslagen van de 7e oktober uit.
Deze uitlatingen van Hamas en andere Palestijnse terreurbewegingen laten zien dat ze absoluut niet van plan zijn om Trump’s plan te respecteren. Ze beschouwen het alleen maar als tijdelijke wapenstilstand, die het hen mogelijk maakt zich opnieuw op te stellen, te bewapenen en hun jihad ter vernietiging van Israël voort te zetten.
Het is gewoon absurd om te denken dat een of ander vredesplan een einde zou maken aan de jihad van de terroristen tegen Israël. Helaas bestaat er geen alternatief voor de volledige nederlaag en vernietiging van Hamas en haar bondgenoten.
Tijd voor het Ockhams scheermes voor het Palestijnse vraagstuk
Auteur: David Pinto
Datum: 2 januari 2026
Bron: https://sta-pal.nl/2026/01/tijd-voor-het-ockhams-scheermes-voor-het-palestijnse-vraagstuk/
Op de drempel van 2026 tonen twee omstreden maar daadkrachtige leiders, Donald Trump en Benjamin Netanyahu, opmerkelijke eensgezindheid over de toekomst van Gaza. Israël en Hamas hebben een akkoord gesloten, en beide partijen behoren zich daaraan te houden. Hamas moet alle gijzelaars — levend én overleden — vrijlaten en haar wapens neerleggen, terwijl Israël zich uit Gaza dient terug te trekken en moet meewerken aan een stabiel nieuw bestuur.
Toch valt op dat de druk vanuit het Westen vrijwel uitsluitend op Israël wordt gelegd.
Niet op Hamas. Die scheve benadering symboliseert precies hoe onevenwichtig de wereld al decennialang omgaat met het zogenoemde ‘Palestijnse probleem’.
Een conflict dat maar niet ophoudt
Al meer dan zeventig jaar sleept dit conflict zich voort. Terreur, beschietingen, oorlogen, duizenden slachtoffers en immense verwoestingen hebben de regio getekend. Bibliotheken vol boeken, rapporten en analyses proberen het conflict te verklaren; en misschien ligt dáár juist de kern van het probleem. We zijn verdwaald geraakt in een doolhof van verklaringen, belangen en morele standpunten, waardoor de kern uit beeld verdwijnt.
Misschien is het tijd voor iets anders. Tijd om ‘het scheermes van Ockham’ toe te passen, een filosofisch principe dat stelt dat de eenvoudigste verklaring vaak de juiste is.
De Griekse variant vat het treffend samen: de waarheid kenmerkt zich door eenvoud.
Terug naar het begin
De wortels van het conflict liggen in VN-resolutie 181 van 29 november 1947.
Dat plan voorzag in de oprichting van twee staten: een Joodse en een Arabische, die samen een economische unie zouden vormen. Israël aanvaardde het plan en riep in 1948 zijn onafhankelijkheid uit. Vijf buurlanden — Egypte, Jordanië, Syrië, Irak en Libanon — wezen het plan echter af en vielen, tezamen met plaatselijke milities de jonge Joodse staat aan.
Israël overleefde onverwacht en won. Arabische leiders riepen hun bevolking op te vluchten met de belofte snel terug te keren na de ‘verwoesting van Israël’. Generaties later leven velen van hun nakomelingen nog steeds in kampen, niet omdat Israël dat wil, maar omdat hun eigen broedervolken hen niet opnamen.
Waarom kloppen Arabieren eigenlijk niet aan bij hun grote, schatrijke broeders om daar een beter bestaan op te bouwen, in plaats van de rest van de wereld voortdurend met onrust en terrorisme op te zadelen?
Sindsdien volgden nog meerdere oorlogen, telkens geïnitieerd door Arabische agressie; en telkens weer verloren. In 1967 zelfs in slechts zes dagen tijd.
Toch bleef de roep om de vernietiging van Israël klinken.
De mythe van de Palestijnse staat
Wie terugkijkt in de geschiedenis, ziet dat een ‘Palestijnse staat’ nooit bestaan heeft.
Er was geen onafhankelijke regering, geen koning, geen hoofdstad.
De identiteit van de Palestijnen is in de loop van het conflict geconstrueerd, onder leiding van figuren als Yasser Arafat — een Egyptenaar van geboorte — die de strijd nationalistisch inkleurde. Het is een luchtkasteel, een politiek construct zonder historische grondslag.
Israël daarentegen kent duizenden jaren aan wortels in dit land: van de koningen Saul, David en Salomo tot de herhaalde gebeden gedurende tweeduizend jaar diaspora, ‘volgend jaar in Jeruzalem’. De Joodse binding met het land is geworteld in geschiedenis, geloof en cultuur.
En hier toont het scheermes van Ockham zijn kracht: de eenvoud ligt voor de hand.
Israël wil leven in vrede binnen veilige grenzen. De tegenpartij wil Israël niet naast zich hebben, maar in plaats van.
Gemiste kansen en westerse blindheid
Herhaaldelijk bood Israël grote concessies aan — Ehud Barak, Ehud Olmert: 97% van de Westelijke Jordaanoever, 4% extra land naar keuze, in ruil voor vrede. Steeds werd het geweigerd. Niet omdat het aanbod onvoldoende was, maar omdat het idee van vrede met Israël onaanvaardbaar werd geacht.
Toch blijven westerse politici en activisten zich opstellen als verdedigers van een fata morgana. Sommigen uit electorale berekening, anderen uit blind antisemitisme — verpakt als ‘pro-Palestijns’ activisme — en weer anderen uit een soort moreel medelijden dat het slachtofferschap eindeloos in stand houdt.
De kracht van leiderschap en eenvoud
In die context vallen leiders als Trump en Netanyahu op. Zij kiezen niet voor eindeloos overleg of moreel relativisme, maar voor duidelijke doelen en harde afspraken.
Juist die eenvoud kan de sleutel zijn tot een duurzame oplossing: geen chaos van verklaringen, maar heldere voorwaarden. Wie vrede wil, moet vrede zoeken; niet uitstel van de volgende oorlog.
Israël wil bestaan, Hamas wil dat niet. En zolang die asymmetrie blijft bestaan, zal er geen vrede zijn.
Soms is de waarheid niet ingewikkeld.
Soms moet je gewoon durven snijden.