Zaterdag 11 oktober 2025
Hotel-Restaurant Vijlerhof – Kasteel Wijlre – Museum de Schat van Simpelveld – Hotel-Restaurant Vijlerhof
Om acht uur gaat de wekker en een halfuurtje later zitten we aan het ontbijt. Nou, dat is hier prima voor elkaar! Kijk eens wat een goed gesorteerd ontbijtbuffet!Zoals altijd schep ik bescheiden op.Dat had ik niet verwacht, maar er zijn heel wat ontbijters. Toch lopen we elkaar niet in de weg en ik hoef eigenlijk nergens te wachten. Tot besluit espresso uit de machine. Tja, die is tamelijk waterig en zeer matig van smaak. Er zitten natuurlijk geen echte espressobonen in de machine. Eigen schuld, dan hadden we maar Bologna moeten boeken.
We hoeven ons niet te haasten, want Kasteel Wijlre gaat pas om 11.00 uur open en het is hier maar 10 kilometer vandaan.
Ruim op tijd parkeren we de auto nabij een voetbalveld. Normaliter is de entree €14,- p/p, maar met onze museum(jaar)kaart is de toegang gratis.Ai, wel belangrijk, hoe zit het met de inwendige mens? Kijk, de ‘Binnenplaats’ – eten en drinken – is open tussen halftwaalf en halfvier.
Ambachtelijke en pure streekproducten zijn er ook verkrijgbaar. De eet- en drinkgelegenheid biedt een kleine kaart met koffie met Limburgse vlaai, een gekoelde fles biologische witte wijn, een fles appelsap van onze eigen boomgaard of andere drankjes. Met zorg bereid en klaar om mee te nemen! Bij ‘De Binnenplaats’ kun je alleen met pin betalen.
Van de site pluk ik de volgende informatie. Sowieso vind ik het altijd indrukwekkend wie er in de loop van de tijd allemaal op een kasteel hebben gewoond.
Wijlre was een heerlijkheid binnen het Heilige Roomse Rijk, gelegen in de huidige Nederlandse provincie Limburg. De heerlijkheid was niet bij een kreits ingedeeld. Een kreits (Duits: Reichskreis) was een regionale groep staten binnen het Heilige Roomse Rijk.
De kreitsen werden opgericht aan het begin van de 16e eeuw tijdens de Rijkshervorming. Ze bleven bestaan tot het einde van het Rijk in 1806. Het bestuur van een kreits werd uitgevoerd door de Kreitsdag (Kreistag). De kreitsen waren onder andere verantwoordelijk voor de handhaving van de vrede en de uitvoering van de uitspraken van de Rijkshofraad en het Rijkskamergerecht.
Kasteel Wijlre wordt omstreeks 1040 vermeld. Sinds de 12e eeuw zijn er heren van Wijlre bekend. Omstreeks 1350 komt de halve heerlijkheid in het bezit van Frederik van Millendonk. Omstreeks 1400 is Hendrik Scheiffart van Merode de bezitter.
Gerard Scheiffart van Merode verkocht de heerlijkheid in 1489 aan Hendrik van Nesselrode, die in 1492 werd opgevolgd door Adriaan van Nesselrode. Vervolgens kwam de heerlijkheid aan Werner van Binsfeld (overleden in 1557). In 1652 stierf de familie Binsfeld met Willem Arnold uit, waarna Johan Arnold van Wachtendonk de heerlijkheid erft.
Johan Arnold werd opgevolgd door zijn zoon Willem Adolf Bertram, die regeerde van 1682 tot 1731. Vervolgens kwam diens dochter aan het bewind, Anna Catharina Elizabeth (1731-1735).
Anna werd opgevolgd door haar zoon Johan Hendrik van Bodden. De opvolging werd aangevochten door Herman Arnold van Wachtendonk, die door het rijkskamergerecht de heerlijkheid in 1755 kreeg toegewezen, waarna de macht moest worden overgedragen. Herman Arnold werd in 1768 opgevolgd door de zoon van zijn zuster: Lodewijk Antoon Joseph van Blanckart.
In 1781 komt de definitieve uitspraak van het rijkskamergerecht. De heerlijkheid werd nu toegewezen aan de erfgenamen van Johan Hendrik van Bodden, Christina de Bounam en haar tante Theodora van Bodden. De beide dames regeerden gemeenschappelijk tot de dood van Theodora in 1786. Christina regeerde nog door tot 1790 en verkocht de heerlijkheid toen aan Jacobus Josephus van Klein onder voorbehoud van het vruchtgebruik gedurende haar leven. Jacobus Josephus heeft de heerlijkheid nooit ten volle in bezit gekregen, want in 1795 werd de heerlijkheid bij Frankrijk ingelijfd.
Het Congres van Wenen voegde de voormalige heerlijkheid bij het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden.
In de 20e eeuw waren heerlijkheid en kasteel eigendom van het echtpaar jhr. George Louis van der Maesen de Sombreff (1885-1955), diplomaat en Hubertine Josefine Johanna Albertine Maria Cassalette, vrouwe van Wijlre (1886-1978).
In 1981 kochten de kunstverzamelaars Jo en Marlies Eyck, het in verval geraakte Kasteel Wijlre. Zij restaureerden het historische kasteel, het koetshuis en de kasteeltuin. In 2001 werd het Hedge House aangelegd, naar een ontwerp van architect Wiel Arets.
Het minimalistische kunstpaviljoen, dat Arets subtiel integreerde in de omringende tuinen, biedt ruimte aan een orchideeënkas, een orangerie, een kippenhok en een expositieruimte. Het is waarschijnlijk de enige kunstruimte in de wereld waar men planten en orchideeën ziet groeien boven de zaal waar kunst wordt getoond en waar een glazen kippenhok het gebouw complementeert.
Jo en Marlies Eyck hebben sinds eind jaren zestig moderne en hedendaagse kunst verzameld. Kunstenaars als Ad Dekkers en Peter Struycken werden in hun vroege periodes aangekocht en in alle fases van hun oeuvre gevolgd. Abstracte kunst bleef altijd één van de pijlers van de collectie, waarin ook werk van Ben Akkerman, Rob van Koningsbruggen, Richard Long, Jan Schoonhoven en Carel Visser werd opgenomen.
Ook kunstenaars van een latere generatie als Jean-Marc Bustamante, Leo Vroegindeweij, Guido Geelen en Joëlle Tuerlinckx werden onderdeel van de verzameling. De relatie tussen kunst en natuur kreeg als vanzelf een centrale plek in de collectie; het monumentale Pathways dat Giuseppe Penone in 1997 in het bos installeerde, is hiervan een goed voorbeeld.
In 2012 is met financiële steun van de Provincie Limburg, het grootste deel van de collectie aangekocht door het Bonnefanten. Buitenplaats Kasteel Wijlre organiseert regelmatig tentoonstellingen die een link hebben met wat nu de Collectie Jo en Marlies Eyck heet bij Bonnefanten.
In september 2017 heeft het echtpaar Eyck het landgoed geschonken aan het Elisabeth Strouven Fonds. Het fonds draagt sindsdien zorg voor het onderhoud en de restauratie van het landgoed. Stichting buitenplaats Kasteel Wijlre is verantwoordelijk voor de ontwikkeling van het Gesamtkunstwerk en het artistieke beleid: de kunstprogrammering en publieke en educatieve programma’s, de exploitatie en het onderhoud van de Tuin.
Sinds najaar 2024 is de benedenverdieping van het voormalig woonhuis, een kasteel uit 1652, onderdeel van het tentoonstellingsparcours op de buitenplaats. Hier krijgt u een indruk van de manier waarop kunst en het dagelijks leven van het echtpaar Eyck, die in 1980 vanuit Heerlen naar Wijlre verhuisden, waren vervlochten. Jo en Marlies Eyck overleden in respectievelijk 2021 en 2023. Het ‘Gesamtkunstwerk’ buitenplaats Kasteel Wijlre was hun levenswerk, waarin ze hedendaagse kunst, architectuur en natuur op een harmonieuze manier integreerden met het dagelijks leven. De benedenverdieping van het Kasteel biedt een inkijkje in hoe die dagelijkse omgeving er uit heeft gezien.
Buitenplaats Kasteel Wijlre heeft één van de mooiste tuinen van Europa. In 2014 ontving zij de prestigieuze prijs ‘European Garden Award’. Het park is circa 3 hectare groot en biedt veel bijzondere plekken om op voldoende afstand van andere bezoekers iets te eten en te drinken.
We checken in en ontvangen een plattegrond en aanvullende informatie.Dit is het glazen kippenhok. Helaas hadden de kipjes uitsluitend oog voor hun voerbak.We bevinden ons dus in het ‘Hedge House’, eigenlijk een betonnen kolos. In de kelder moderne kunst, maar dat is aan ons niet zo besteed. Te fotograferen valt het niet, het is allemaal nogal chaotisch opgesteld. En al dat beton, het is net of ik in een bunker sta.
We lopen de tuin in, deze is wel heel bijzonder. Helaas is het nogal bewolkt, dus mooie foto’s schieten zit er niet in.
Ach, wat tragisch! Al de buxussen (en dat zijn er héél veel) zijn aangevreten door de buxusmot. Hoewel, dat is de vlinder. De buxus wordt volledig kaalgevreten door de rupsen. Er is geen houden aan, alle buxus gaat dood. Ik heb het in de receptie gevraagd hoe ze dit gaan oplossen. Tja, er viel toen een diepe stilte.
Helaas blijkt de horeca dicht. De vrijwilligers die de ‘Binnenplaats’ runnen zijn niet op komen dagen.
Ik laat de foto’s voor zichzelf spreken.Om halfeen hebben we het gezien en stappen in de auto.
Op naar het Museum de Schat van Simpelveld. Het is maar een kwartiertje rijden.
Kijk, daar is het. Wat een imposant bouwwerk!Voor het gebouw een kunstwerk met informatie.We checken in. Volwassenen betalen €9,- intree, maar met een museum(jaar)kaart is het €4,50. We krijgen een plattegrond en enige informatie. Daar maak ik een foto van.Er is een klein museumcafé met terras in het museum. U kunt hier even pauze nemen en genieten van een heerlijk kopje koffie of thee, een glas frisdrank en een stukje verse vlaai van de warme bakker.
Nou, daar beginnen we mee, want de KMA was ons niet gegund in Kasteel Wijlre.Eerst maar enige informatie van de site.
Museum de Schat van Simpelveld is gevestigd in het statige klooster Huize Loreto.
Toen in 1875 alle kloosterorden werd bevolen om Duitsland te verlaten, streek de Congregatie van de Zusters van het arme kind Jezus neer in het nabijgelegen Simpelveld. Sinds hun intrek in dit gebouwencomplex, wordt vanuit Simpelveld de congregatie, die is verspreid over meerdere werelddelen, bestuurd. Op deze plek werden ook kinderen opgevangen en verzorgd en werd er lesgegeven. In de Zuid-Limburgse ateliers werden de mooiste paramenten en wassen beelden gemaakt. Uiteindelijk bleven de zusters tot 2012 met veel toewijding actief in Huize Loreto. Toen werd het besluit genomen om terug te keren naar Aken. Zes jaar later, in 2018, opent het Museum de Schat van Simpelveld, dat de meest indrukwekkende stukken op een waardige en aansprekende manier tentoonstelt. Maar het is ook een plek waar de kennis en kunde van ruim een eeuw kunstproductie wordt overgedragen aan een nieuwe generatie. De zusters zelf spelen daarbij, zowel voor als achter de schermen, een belangrijke rol.
Museum de Schat van Simpelveld is gevestigd in Huize Loreto. Dit kloostercomplex bestond in zijn hoogtijdagen uit zeven gebouwen en tientallen hectaren grond. Er woonden honderden zusters die een op zichzelf staande gemeenschap vormden. Centraal daarin stond de zorg voor kinderen. Er was opvang voor wezen en arme kinderen, er werd onderwijs gegeven en voor de kinderen van gegoede families was er een pensionaat.
Het museum biedt u een blik in het leven in Huize Loreto zoals dat tussen 1877 en 2012 werd beleefd.
Vanzelfsprekend wordt in Museum de Schat van Simpelveld uitgebreid stilgestaan bij de bijzondere vrouw die aan het begin stond van de congregatie en het klooster.
Clara Fey (1815-1894), stichteres van de Zusters van het arme kind Jezus, was de dochter van een welvarende textielfabrikant uit Aken. Zij zag de gevolgen die de industriële revolutie had op de kinderarbeid, waarbij de meeste werknemers jonger waren dan twaalf jaar.
Zij zag het als haar roeping om deze kinderen te helpen, aanvankelijk in haar geboortestad Aken, maar mettertijd hebben de zusters kinderen opgevangen in zestien landen.
In de 19e eeuw werd in veel kloosters gehandwerkt. Met de gedachte dat een klooster zelfvoorzienend moet zijn, werd kleding gemaakt voor eigen gebruik, maar ook alle textiel dat in de kerk wordt gebruikt: van priesterkleding tot altaarkleed. Ook de Congregatie van Zusters van het arme kind Jezus maakte kerkelijke textilia, of paramenten, maar zij onderscheidde zich door de hoge kwaliteit en een vernieuwende stijl van hun borduurwerk. Ruim een eeuw lang maakten de zusters in Simpelveld en elders de meest schitterende paramenten. De laatste decennia worden ze niet meer als gebruiksvoorwerp benut en zijn ze herontdekt als kunstschatten. De ongekend hoge kwaliteit en het vakmanschap van de stukken waar soms tientallen jaren aan is gewerkt maken dat de collectie van Museum de Schat van Simpelveld tot de absolute wereldtop behoort.
Als blijk van waardering maakten de zusters kleine wassen beelden van het Christuskind, bedoeld voor in de kerststal. Met de aandacht die zo kenmerkend is voor alles wat de zusters deden, groeide het wasatelier en kwamen er al spoedig verzoeken om meer figuren. De soms levensechte figuren van was werden geschonken aan of verkocht naar vele landen. Het museum heeft een aantal groepen gerestaureerd en in oude luister hersteld. Daarnaast krijgt de bezoeker inzicht in het maakproces van deze kunstwerken.
De schatkamer vormt het hoogtepunt van het bezoek aan Museum de Schat van Simpelveld. Daarin zijn de meest uitzonderlijke en waardevolle exemplaren te vinden van de paramenten uit de eigen verzameling. Daarnaast zijn daar ook hoogtepunten te bewonderen uit het bezit van de meer dan honderd vestigingen die de congregatie heeft gehad: schilderijen, gouden kelken, met diamanten bezette monstransen en middeleeuwse sculpturen. De gevarieerde en schitterende inventaris van de schatkamer zal u zeker niet onberoerd laten.
Ik laat de foto’s en de teksten voor zichzelf spreken. Sowieso is hier heel veel te zien en te lezen! Museum de Schat van Simpelveld is echt een aanrader!Nog een afscheidsfoto van de kapel.Tegen halfvier rijden we naar Vijlen, dat is maar een kwartiertje met de auto.
Tegen vieren zijn we op de kamer en genieten een van huis meegenomen versnapering mét een drankje.
Ook nu weer om halfzes aan tafel. We starten met paté en brood. Daarbij hetzelfde wijntje van gisteren, die is mij goed bekomen.Als tussengerecht tomatensoep, Orchideetje gaat voor de groentesoep.Als hoofdgerecht voor mij ree met frites, salade en warme groenten.Voor Orchideetje gebakken Forel.Als nagerecht voor mij ijs met kersen en slagroom.Voor Orchideetje vruchtenbavarois.We sluiten af met thee.Ok, alles was even lekker. De porties (vlees/vis/ijs) waren ruim voldoende.
We hebben ervan genoten!
Rond halfnegen op naar de kamer. Ook nu gaat de TV niet aan, wel de van huis meegenomen radio. Douchen en te bed.
We hebben toch wel een drukke dag achter de rug.