Lieve lezer(essen)s van mijn wandelavonturen,

Zoals bekend is Orchideetje ziek. Een pinkster-arrangement is momenteel niet aan de orde. In plaats daarvan gaan we stadswandelen in Amsterdam.
Eens kijken hoe dat gaat.

Reisverslag stadswandeling Amsterdam ‘De trendy stad: Noord’
Zondag 24 mei 2026

Zondag 24 mei 2026
Amsterdam
We gaan stadswandelen in Amsterdam. Toentertijd heb ik de gids ‘Amsterdam acht keer anders’ aangeschaft (een aanrader!) en wandeling 2 de ‘Gouden Eeuw’ op 16 augustus 2020, wandeling 3 ‘Hofjes in de Jordaan’ op 21 oktober 2022, wandeling 1 ‘Maritiem verleden’ deel I op 16 maart 2025 en wandeling 1 ‘Maritiem verleden’ deel II op 27 juli 2025 gelopen. Dit keer is wandeling 6 ‘De trendy stad: Noord’ aan de beurt.
Maar eerst de situatie in Oekraïne, Iran en Israël (Gaza).
Wilt u meteen naar het reisverslag, klik dan op pagina 2.

Oekraïne heroverde afgelopen maanden steeds meer terrein op Russen
Auteur: Martijn van Delft
Datum: 22 mei 2026
Bron: NU.nl
Oekraïne heeft de afgelopen maanden honderden vierkante kilometers op de Russen teruggewonnen. Het gaat om de grootste terreinwinst in twee jaar tijd. Dat toont aan dat Oekraïne, ondanks de opschorting van Amerikaanse steun, goed standhoudt tegen Rusland.
Het toonaangevende Amerikaanse Institute for the Study of War (ISW) meldt dat Oekraïne het ‘tactische initiatief’ heeft op verschillende plekken in de frontlinie.
Oekraïense strijdkrachten hebben de laatste maanden op meerdere plekken tegenaanvallen uitgevoerd waardoor er flink wat terrein op de Russen is gewonnen.
ISW meldt dat het Oekraïense leger grote delen van de noordelijke stad Kupyansk heeft ingenomen. Daarnaast is gedurende de winter en het voorjaar van dit jaar meer dan 400 vierkante kilometer aan terrein gewonnen in het zuiden van het land.
Daar kwamen vorige maand de heroveringen van een aantal belangrijke nederzettingen in het westen van Zaporizhzhia nog bij.
Oekraïne lijkt erin geslaagd het voorjaarsoffensief van de Russen in de kiem te smoren.
In plaats van zware verliezen te lijden, kiezen Oekraïense strijdkrachten regelmatig met succes de tactische tegenaanval. Ook weet Oekraïne de vijand zwaar te raken door de Russische defensielocaties met raketten onder vuur te nemen.
Dat Oekraïne nu op steeds meer terreinen de overhand neemt in de oorlog met Rusland is opmerkelijk. Vorig jaar schroefde de Amerikaanse president Donald Trump vrijwel alle militaire en financiële steun aan Oekraïne terug. Mede door de hulp van andere bondgenoten, met name de Europese Unie, en indrukwekkende militaire innovatie blijft Oekraïne op de been.
Toch blijft de regering in Kyiv alert. President Volodymyr Zelensky waarschuwde donderdag dat Rusland zinspeelt op een hernieuwd offensief in het noorden.
Oekraïne verstevigt de defensie in en rond Kyiv uit angst voor een aanval vanuit Belarus.

Israël en de VS bereiden zich voor op een hervatting van de gevechten in Iran, mogelijk al volgende week
Bron: Israel nieuws
Auteur: Joop Soesan
Datum: 16 mei 2026
Israël en de Verenigde Staten ronden intensieve voorbereidingen af voor een mogelijk hernieuwd conflict in Iran, meldde de New York Times vandaag (zaterdag). Volgens het bericht bereidt het Pentagon zich voor om Operatie Epic Fury al volgende week te hervatten, meldt KAN News.
Twee hoge functionarissen uit het Midden-Oosten vertelden de Amerikaanse krant dat de voorbereidingen in Israël en de Verenigde Staten de grootste zijn qua omvang sinds het staakt-het-vuren van kracht werd.
Volgens het rapport zijn de belangrijkste adviseurs van de president begonnen met het formuleren van plannen voor een terugkeer naar oorlog, voor het geval Trump besluit de impasse in de gesprekken te doorbreken met nieuwe bombardementen.
Trump heeft echter nog geen besluit genomen over zijn volgende stappen.
Er werd ook gemeld dat het Pentagon zich voorbereidt op de mogelijkheid dat Operatie Epic Fury, die werd opgeschort toen de president vorige maand een staakt-het-vuren afkondigde, de komende dagen wordt hervat en mogelijk een nieuwe naam krijgt.
Als Trump besluit de militaire aanvallen te hervatten, behoren agressievere bombardementen op Iraanse militaire doelen en infrastructuur tot de mogelijkheden, zo vertelden Amerikaanse functionarissen aan de krant.
Een andere optie zou zijn om speciale eenheden op de grond in te zetten om het onder de grond begraven nucleaire materiaal te bergen. Zo’n operatie zou ook duizenden soldaten vereisen om de speciale eenheden te beveiligen. Amerikaanse militaire functionarissen hebben erkend dat deze optie aanzienlijke risico’s op slachtoffers met zich meebrengt.
Na zijn bezoek aan China herhaalde Trump tijdens de vlucht van Peking naar Washington tegenover journalisten aan boord van Air Force One dat het nieuwste vredesvoorstel van Iran voor hem onaanvaardbaar was: ‘Ik heb ernaar gekeken, en als ik de eerste zin niet goed vind, gooi ik het gewoon in de prullenbak,’ zei hij.
Trump zei dat hij met de Chinese president Xi Jinping over Iran had gesproken. China is een strategische partner van Teheran die afhankelijk is van de olie en het gas die door de Straat van Hormuz worden vervoerd. Hij zei echter dat hij Xi niet had gevraagd om druk op Iran uit te oefenen, en de volledige details van hun gesprek zijn nog niet openbaar gemaakt.

Trump waarschuwt Iran opnieuw: de deal aannemen – of consequenties
Datum: 6 mei 2026
Auteur: Ryan Jones, Vertaling: E.J. Bron
Washington meldt dat een raamwerk van 14 punten ter beëindiging van de oorlog op het punt staat afgesloten te worden. Trump maakt duidelijk dat Teherans aarzelen een prijs zal hebben.
De Amerikaanse president Donald Trump waarschuwt het moellah-regime in Teheran opnieuw: of het accepteert zijn voorwaarden ter beëindiging van de oorlog – of het draagt de gevolgen. Vandaag verklaarde hij dat Iran een nieuwe en duidelijk heviger bommencampagne zou kunnen verwachten wanneer Teheran mocht weigeren de zich aftekenende overeenkomst over een duurzame wapenstilstand en het begin van onderhandelingen over complexere kwesties – zoals het nucleaire programma van de Islamitische Republiek en de opheffing van sancties – af te ronden.
In een bijdrage op ‘Truth Social’ verklaarde Trump dat de Amerikaanse operatie ‘Epic Fury’ zou eindigen, zodra Teheran akkoord zou gaan met de al bediscussieerde voorwaarden. Hij kondigde bovendien aan dat de Straat van Hormuz direct voor alle scheepvaartverkeer geopend zou worden – inclusief Iraanse schepen.
De waarschuwing was ondubbelzinnig: als Iran niet akkoord gaat, zou het bombardement ‘op een duidelijk hoger niveau en met grotere intensiteit dan voorheen’ weer opgepakt worden.
De verklaring volgde kort na berichten, volgens welke Washington en Teheran op het punt staan om een uit 14 punten bestaand memorandum overeen te komen, dat het conflict moet beëindigen. Volgens Amerikaanse functionarissen zijn de partijen dichterbij een overeenkomst dan op welk moment sinds het begin van de oorlog op 28 februari ook.
Een op 8 april in werking getreden wapenstilstand werd sindsdien meerdere keren verlengd.
Een Pakistaanse bron, die bekend is met de onderhandelingen, bevestigde volgens berichten de vooruitgang en verklaarde dat de partijen op het punt zouden staan de overeenkomst te ondertekenen.
Het zich aftekenende raamwerk werd door de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner met Iraanse vertegenwoordigers uitonderhandeld – zowel direct als via bemiddelaars.
Daarvoor had Trump een pauze van ‘Project Freedom’ aangekondigd – de door de VS aangevoerde operatie ter begeleiding van handelsschepen door de Straat van Hormuz.
Hij motiveerde de beslissing met desbetreffende verzoeken van Pakistan en andere landen en wees op ‘grote vooruitgang’ bij de gesprekken met Iraanse vertegenwoordigers.
De Amerikaanse marineblokkade blijft ondertussen van kracht.
Trump blijft zich inspannen om de diplomatie in leven te houden – ook met het oog op de aanhoudende Iraanse koppigheid. Maar na 40 dagen van de operaties ‘Epic Fury’ en ‘Roaring Lion’ zou Teheran moeten weten: Trump’s geduld is niet eindeloos, en op zijn dreigingen volgen daden.
Ebrahim Rezaei, woordvoerder van de Nationale Veiligheidsraad, reageerde bijna onmiddellijk op Trump’s bijdrage. In een eigen post op ‘X’ benadrukte hij dat het Amerikaanse voorstel niet realistisch zou zijn. Amerika zou de oorlog hebben verloren en zou via onderhandelingen niet mogen bereiken wat het op het slagveld niet is gelukt.

Ronald Plasterk: diep treurig dat Nederland bondgenoot in de steek laat, hoe moet Israël zich anders verdedigen?
Datum: 30 april 2026
Auteur: Ronald Plasterk
Bron: De Telegraaf
De oorlog in Gaza is begonnen door Hamas, dat op 7 oktober 2023 een Israëlisch muziekfestival aanviel en daar en op een paar andere plaatsen op de meest sadistische manier honderden jongeren verkrachtte, martelde en doodde, trots de beelden verspreidde en zei deze aanvallen te zullen herhalen totdat Israël de zee in gedreven is (‘from the river to the sea’). Op 7 oktober wapperde in Amsterdam uit solidariteit op het stadhuis de Israëlische vlag
Van die solidariteit is niets meer over. Joodse Nederlanders voelen zich onveilig; sommigen vluchten weg uit het land waaruit hun grootouders tachtig jaar geleden door de nazi’s zijn afgevoerd, toen overigens met volle medewerking van het stadsbestuur. In geen land is het percentage slachtoffers van de Holocaust zo hoog als in Nederland: 78%.
Ronald Plasterk: Israël is de enige democratie in de regio
Na de oorlog is, in het licht van de Holocaust, de staat Israël ingericht als veilige plaats voor Joden. Er zijn mensen die nu zeggen dat dat niet had mogen gebeuren, maar de historische vaststelling van landsgrenzen van alle landen in de wereld wordt wel ergens betwist, maar ze zijn een gegeven.
Als je er nu naar kijkt, is Israël de enige democratie in de regio, het enige land met een gay pride en gelijke rechten voor vrouwen, maar ook (hoewel het een Joodse staat is) een land waar moskeeën en christelijke kerken staan, en mensen van diverse religies in het parlement zitten. Bij de omliggende landen is dat allemaal ondenkbaar.
Nu is de standaardredenering van mensen die zich tegen Israël keren tweevoudig.
Ten eerste, zeggen ze, is antisemitisme niet hetzelfde als tegen Israël zijn. Ten tweede zijn de acties van het Israëlische leger niet proportioneel.
Dat onderscheid tussen antisemitisme en anti-Israël is van twee kanten dubieus.
Ten eerste zijn er onder de anti-Israël-activisten een heleboel wel degelijk antisemitisch. Neem het groot op de voorpagina van een krant brengen van het oude antisemitische bloedsprookje dat Israël kinderen martelt. Alle journalistieke criteria zoals dubbelcheck en weerwoord zijn daarbij overgeslagen. De gretigheid is te groot.
Voor velen is onderscheid tussen antisemitisme en anti-Israël een smoesje
Dat geldt ook voor media en politici die als vaststaand feit melden dat Israël genocide pleegt, en die je nooit hoort over de andere kant. Ze zullen het ontkennen, maar voor velen is het onderscheid tussen antisemitisme en anti-Israël een smoesje.
Maar ook andersom is de scheiding tussen Joden en Israël niet zo helder. Veel Joden buiten Israël voelen zich solidair met Israël, hebben er familie, komen er regelmatig en beschouwen het ’Joodse land’ als hun tweede thuishaven. Zij hoeven het niet eens te zijn met Netanyahu; in een democratie zijn er politieke verschillen, maar zij hechten er wel aan dat hun familie en vrienden zich mogen beschermen tegen de raketaanvallen van de buurlanden.
Zonder de Iron Dome, het technisch hoogstaande raketschild waarmee Israël inkomende bommen tegenhoudt, bestond het land al lang niet meer. Daarom was de motie-Piri, die zich keerde tegen dat raketschild, ook zo verwerpelijk, want materieel zegt die dat Israël uitgewist mag worden.
Maar zou het toch niet kunnen dat je de acties van het Israëlische leger niet proportioneel vindt? Daarbij zijn drie overwegingen belangrijk: ten eerste is het een oorlog, en het is dieptriest, maar in elke oorlog vallen slachtoffers, een oorlog die niet door Israël is begonnen en waarin het land zich verdedigt tegen uitroeien.
Ten tweede is het nieuws dat ons wordt gepresenteerd erg partijdig. De hoofdredacteur van het NOS Journaal ontkende dat laatst in een groot interview, maar turf maar eens hoe vaak er Israëlische slachtoffers getoond worden, en hoe vaak aan de andere kant.
Zieke strategie Hamas werkt kennelijk
Terwijl Hamas en consorten ongericht burgerdoelen bombarderen, is Israël als hightech land eropuit om zo gericht mogelijk alleen militaire doelen te raken. De reactie in Gaza is om die militaire doelen te omgeven met burgers, om het aantal burgerslachtoffers te maximeren, om daarmee de publiciteit in de wereld te bespelen. Een zieke strategie, maar die werkt dus kennelijk.
Ten derde het belangrijkste element uit de kritiek op Israël: kan het niet wat minder?
Zijn de acties niet buitensporig? Het is op afstand altijd gemakkelijk om kritiek te hebben, maar alle personen die stellen dat het Israëlisch leger te veel geweld gebruikt, hebben de morele plicht om dan ook uit de doeken te doen wat dan wél proportioneel en tegelijk effectief zou zijn.
Een extra complicatie is dat Israël vecht tegen een doodscultuur. Een strijder die sneuvelt, krijgt in de hemel 72 maagden als beloning, en Hamas stelt nadrukkelijk dat het tot de laatste Hamas-strijder de 7 oktober-slachtpartijen zal herhalen tot Israël niet meer bestaat. Zeg dan maar hoe Israël zich daartegen moet verdedigen op een andere manier dan het nu doet.
Je hoeft geen politieke vriend van de rechtse regering-Netanyahu te zijn, maar het is dieptreurig dat Nederland de bondgenoot Israël in de steek laat.

Met 90 miljard euro aan steun investeert de EU in een militaire grootmacht
Auteur: Martijn van Delft
Bron: NU.nl
Datum: 30 april 2026
Sinds het wegvallen van Amerikaanse steun is Europa met afstand de belangrijkste (financiële) bondgenoot van Oekraïne. Maar omgekeerd heeft Oekraïne Europese landen ook een hoop te leren op het gebied van oorlogservaring en militaire technologie.
Oekraïne heeft ‘niet de kaarten’ om eisen te stellen in vredesonderhandelingen met Rusland, foeterde een gefrustreerde Donald Trump begin vorig jaar tijdens een bezoek van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Rusland is groter, sterker en machtiger, en daar heeft Zelensky zich maar bij neer te leggen, was de boodschap.
Maar dik een jaar later heeft Oekraïne de kaarten eigenhandig veroverd, zegt Michel Michaloliákos van het Haagsch Instituut GeopolitiekNu. De Russische opmars in Oekraïne sinds de uitbraak van de oorlog is bijna tot stilstand gekomen. Rusland kruipt vooruit op het slagveld, tegen een torenhoge prijs. Oekraïense aanvallen op de olie-industrie zijn een mokerslag voor de Russische economie, die piept en kraakt.
De Oekraïense ontwikkeling op het gebied van defensie en technologie dendert intussen door. Oekraïne staat wereldwijd bekend als ‘drone-expert’ die in staat is massale Russische aanvallen het hoofd te bieden. Golfstaten die worden belaagd met Iraanse drones weten niet hoe snel ze zich bij Zelensky moeten melden om van Oekraïne te leren.
Als klap op de vuurpijl sloeg Oekraïne vorige week een financiële slag in de oorlog met Rusland. De Europese Unie gaf eindelijk een steunpakket ter waarde van 90 miljard euro vrij, waarmee de Oekraïense begroting voor de komende twee jaar is gedekt.
Europa heeft veel van Oekraïne te leren
Het Europese steunpakket wordt in Brussel gezien als een investering in een belangrijke bondgenoot en militaire grootmacht. ‘Oekraïne is op dit moment de sterkste verdedigingsmuur die Europa heeft’, zegt Michaloliákos.
Het Oekraïense leger telt iets minder dan een miljoen soldaten. Dat is bijna vier keer meer dan Frankrijk, het grootste leger van de EU. ‘Met meer dan vier jaar ervaring op het slagveld kan Oekraïne Europa een hoop leren’, zegt defensie-expert Patrick Bolder.
Oorlog draait om meer dan de gevechten van grondtroepen, zegt hij. ‘Je moet het vermogen van je tegenstander om oorlog te blijven voeren weghalen’, zegt Bolder.
Dat doet Oekraïne met de beproefde tactiek om de Russische olie-industrie onder vuur te nemen en zoveel mogelijk internationale steun te zoeken.
‘Dat zijn allemaal lessen die we in Europa ter harte moeten nemen’, zegt Bolder. ‘Nu we niet meer kunnen uitgaan van Amerikaanse bescherming, moeten we onszelf weerbaarder maken. Daar kan Oekraïne ons bij helpen.’
Oekraïne maakt de beste drones ter wereld
De Oekraïense defensie-industrie is mede dankzij Europese financiële steun explosief gegroeid. Volgens schattingen vervijftigvoudigde de Oekraïense defensie-industrie sinds 2022. Europese landen liften graag mee op die golf door massaal gezamenlijke investeringen met Oekraïne aan te gaan.
Met name op het gebied van drones is de ontwikkeling hard gegaan, zeggen Bolder en Michaloliákos. Op dat gebied leert Europa van de beste. ‘Als buitenlandse drones Toyota’s zijn, dan zijn de Oekraïense drones Mercedessen’, zei een commandant vorig jaar tegen Ukrainska Pravda.
Oekraïne heeft daarnaast een indrukwekkende ontwikkeling doorgemaakt op het gebied van droneproductie, zegt Bolder. Inmiddels produceert Oekraïne bijna twee miljoen drones per jaar. Buitenlandse drones worden amper gebruikt.
Oekraïne leert ontzettend snel op slagveld
Volgens Michaloliákos heeft die productiegroei alles te maken met het ongekend snelle leervermogen van het Oekraïense leger. ‘Ze leren ontzettend snel van wat er gebeurt in de frontlinie, waar ze hun drones aanpassen en testen. Die ‘feedbackcyclus’ is ongelofelijk kort’, zegt hij.
Door Oekraïne financieel te steunen, leren Europese landen met dat land mee. Nederlandse bedrijven behoren bijvoorbeeld tot de Europese kopgroep als het gaat om gezamenlijke droneontwikkeling met Oekraïne. ‘Dat is enorm belangrijke kennis’, zegt Bolder. ‘Zeker omdat we die zelf nog niet hadden.’
‘We zitten ontzettend dicht op het vuur’, voegt Michaloliákos toe. ‘Oekraïne is hier echt heel ver mee. Zover is niemand in de wereld.’
Europa heeft nog een lange weg te gaan
De Oekraïense kennis is hard nodig. Europa heeft nog een lange weg te gaan om zijn eigen defensie op orde te krijgen, zegt Bolder. ‘Met name op het gebied van luchtverdediging: we kunnen ons niet goed verdedigen tegen kruisraketten, ballistische raketten en langeafstandsdrones.’
De oorlog in Oekraïne leert ons dat een conflict snel in een statische oorlog kan verzanden, vervolgt Bolder. In Oekraïne vliegen er nu dagelijks duizenden drones over en weer. Dan is er sprake van een uitputtingsoorlog, waarbij de grootste voorraad wint.
‘Op dit moment hebben wij dat in Europa niet’. Volgens hem moet Europa daarom vooral investeren in luchtafweersystemen en drones.
Daarnaast is het belangrijk om te investeren in mankracht. Defensie-expert Ko Colijn schreef afgelopen weekend nog op NU.nl dat robots aan een grote opmars bezig zijn in oorlogsvoering, maar dat frontmilitairen voorlopig nog nodig blijven. Bovendien moeten militairen ook getraind worden hoe ze de nieuwste technologie gebruiken, benadrukt Bolder.
Daar is Oekraïne heel goed in, voegt Michaloliákos toe. ‘Dronedoctrine’ – hoe om te gaan met de nieuwste drones – is verworden tot een heus Oekraïens exportproduct.
EU mikt op toetreding van machtigste leger
Toen de Amerikaanse steun onder president Trump vorig jaar helemaal werd teruggeschroefd, was de vrees dat het Oekraïense verzet tegen de Russen zou breken. Maar de EU heeft zich eensgezind getoond, ondanks vertraging en dwarsliggende lidstaten, zegt Michaloliákos. Mede daardoor weet Oekraïne zich kranig te weren.
Als het aan Brussel ligt, voegt het land met het machtigste leger van Europa zich op termijn ook officieel bij de EU. De onderhandelingen over toetreding zijn al gestart.
Er gaan zelfs stemmen op dat die al volgend jaar afgerond kunnen zijn, maar de praktijk is waarschijnlijk weerbarstiger.
Maar tot die tijd zal Oekraïne het moeten doen met financiële steun van zijn grootste bondgenoot. Daarmee koopt het tijd voor Europa om zich voor te bereiden op de mogelijkheid dat het zelf in een gewapend conflict terechtkomt. En die tijd heeft Europa hard nodig.
Mooi, ik ga beginnen met het reisverslag.